«صَبرًا بَنِی الکِرامِ! فَما المَوتُ إلّا قَنطَرَةٌ تَعبُرُ بِکُم عَنِ البُؤسِ و الضَّرّاءِ إلَی الجِنانِ الواسِعَةِ و النَّعِیمِ الدّائِمَةِ. فأیُّکُم یَکرَهُ أن یَنتَقِلَ مِن سِجنٍ إلَی قَصرٍ؟! و ما هُوَ لأعدائِکُم إلّا کَمَن یَنتَقِلُ مِن قَصرٍ إلَی سِجنٍ و عَذابٍ. إنَّ أبِی حَدَّثَنِی عَن رَسُولِ اللَهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”أنَّ الدُّنیا سِجنُ المُؤمِنِ و جَنَّةُ الکافِرِ و المَوتُ جِسرُ هَؤُلاءِ إلَی جِنانِهِم و جِسرُ هَؤُلاءِ إلَی جَحِیمِهِم.“ ما کَذِبتُ و لا کُذِّبتُ.»[١]

داستان اختلاف صورت ملک‌الموت در هنگام قبض روح مؤمن و کافر

داستان حضرت ابراهیم و آمدن عزرائیل به شکلی که مردم صالح و فاسد را قبض می‌کند.[٢]

عدم کراهت مؤمن در هنگام قبض روح و متمثّل شدن رسول خدا و ائمّه علیهم السّلام

[١]*خرسندی و نشاط چشمان خود را فرو بست و جان به جان آفرین تسلیم نمود و رحلت کرد.»

[٢٨٦]. معانی الأخبار، ص ٢٨٨. معاد شناسی، ج ١، ص ١١٤:

«... حضرت سیّد‌الشّهدا به آنها فرمود: ای فرزندان، عزیزان و بزرگواران، قدری آرام بگیرید، صبر و تحمّل پیشه کنید! چون مرگ، نیست مگر پلی که عبور می‌دهد شما را از گرفتاری‌ها و شدائد بهسوی بهشت‌های وسیع و نعمت‌های جاودانی. کدامیک از شما مکروه و ناپسند دارید که از زندانی به قصر مجلّلی انتقال یابید؟! آری، مرگ برای دشمنان شما نیست مگر مانند کسی که از قصری بهسوی زندان و شکنجه انتقال یابد. همانا پدرم برای من روایت کرد از رسول خدا صلّی الله علیه و آله که: ”حقّاً دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است؛ و مرگ پلی است که اینها را بهسوی بهشت و آنها را بهسوی جهنّمشان می‌کشاند.“ من دروغ نمی‌گویم و به من نیز دروغ گفته نشده است.‌»

[٢]. بحار الأنوار، ج ١٢، ص ٧٤:

«(غوالی اللئالی‌) فِی الحَدِیثِ: إنَّ إبراهیمَ علیهالسّلام لَقِیَ مَلَکًا فَقال لَهُ: ”مَن أنتَ؟“ قال: ”أنا مَلَکُ المَوتِ.“ فَقال: ”أ تَستَطِیعُ أن تُرِیَنِی الصُّورَةَ الَّتِی تقبِضُ فِیها رُوحَ المُؤمِنِ؟“ قال: ”نَعَم، أعرِض عَنِّی!“ فأعرَضَ عَنهُ، فإذا هُوَ شابٌّ حَسَنُ الصُّورَةِ، حَسَنُ الثِّیابِ، حَسَنُ الشَّمائِلِ، طَیِّبُ الرّائِحَةِ. فَقال: ”یا مَلَکَ المَوتِ، لَو لَم یَلقَ المُؤمِنُ إلّا حُسنَ صُورَتِکَ لَکانَ حَسبَهُ.“

ثُمَّ قال لَهُ: ”هَل تَستَطِیعُ أن تُریَنی الصُّورَةَ الَّتِی تَقبِضُ فِیها رُوحَ الفاجِرِ؟“ فَقال: ”لا تُطِیقُ.“ فَقال: *