مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٦٨ - حکایت آتش نمودن تنور بیوهزن، به دست مبارک امیرالمؤمنین علیه السّلام
[١]
ختم سخن با روضۀ مناسب.
[١]* و برهان بر گفتار خودش انشاء نموده است؛ و لیکن با پیگیری و فحص بیشتری که توسط بعضی از احبّه و اعزّه دوستان انجام گرفت، معلوم شد در کتاب نصیحة الملوک غزّالی، باب اوّل (که در عدل و سیاست و سیرت ملوک و ذکر پادشاهان پیشین و تاریخ هر یکی از آنهاست) ص ٨٢ از طبع چهارم (که به تصحیح استاد علاّمه جلالالدّین همایی صورت پذیرفته است) وجود دارد. عبارت غزّالی چنین است:
و سلطان به حقیقت آن است که عدل کند در میان بندگان او، و جور و فساد نکند که سلطانِ جائر شوم بوَد و بقاء نَبوَدش؛ زیرا که پیامبر صلّی الله علیه گفت: ”المُلکُ یَبقَی مَعَ الکُفرِ و لا یَبقَی مَعَ الظُّلمِ.“
بعد از اطّلاع یافتن بر وجود روایت در کتاب نصیحة الملوک با فحص مجدّدی که به عمل آمد، این روایت در کتاب مرصاد العباد رازی، طبع بنگاه، ترجمه و نشر کتاب سنۀ ١٣٥٢، باب چهارم، فصل دوّم، ص ٤٣٦ بهدست آمد. روایت در تعلیقهای است که ذیل این عبارت از متن: ”خواجه علیهالسّلام چنین فرمود که: العَدلُ و المُلکُ تَوأمانِ.“ آمده و چنین است:
جای دیگر فرمود: ”المُلکُ یَبقَی مَعَ الکُفرِ و لا یَبقَی مَعَ الظُّلم.“
و همچنین در باب پنجم، فصل سوّم، ص ٤٦٦ (که در بیان سلوک وزراء و اصحاب قلم و نوّاب است) میگوید:
و خواجه علیهالسّلام از اینجا فرمود: ”المُلکُ یَبقَی مَعَ الکُفرِ و لا یَبقَی مَعَ الظُّلمِ.“
از کسانی که تصوّر نمودهاند این روایت از انشائات علاّمه مجلسی است، عالم معاصر لبنانی، مفخر شیعه، با زحمات ارزنده و تألیفات ممتّعه و تصنیفات نفیسۀ خود، شیخ محمّدجواد مغنیه ـقدّس الله سرّهـ میباشد که در کتاب الشّیعة فی المیزان طبع اوّل، دارالتّعاریف للمطبوعات بیروت، ص٣٩ در تحت عنوان: ”نَحنُ أعدآءُ الظُّلم“، چنین گوید:
”المُلکُ یَبقَی مَعَ الکُفرِ و لا یَبقَی مَعَ الظُّلمِ.“ نَطَقَ بِهَذِهِ الحِکمَةِ العلّامَةُ المَجلِسِیُّ فی کِتابِهِ بحار الأنوارِ و هُوَ أحَدُ أئِمَّةِ الدِّینِ الإسلامیّ.
آنگاه برای اثبات این قانون، یعنی بقاء مُلک و حکومت با کفر و عدم بقاء آن با ظلم، از شواهد تاریخ استفاده نموده است. و ملک فاروق را شاهد آورده است که در عین آنکه مسلمان بود و پدر و مادرش مسلمان بودند و از تبار ملوک و امراء بودند، در مساجد برای نماز حضور مییافت و در ماه مبارک رمضان برای روزهداران سفرههای افطاریّه میگسترد و آیات قرآن را استماع مینمود؛ معذلک چون حکومتش بر اساس وثوق و اتّکاء به ملّت نبود، از هم پاشید و اینک اثری از آن باقی نیست.» ـ پایان متن منقول از ولایت فقیه در حکومت اسلام.