ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ٧٤
أَمانِيَّ»[١].
«با إسنادى كه ذكر آن گذشت، از حضرت أبو محمّد (عسكرىّ) عليه السّلام درباره قول خداوند متعال كه فرمود: بعضى از أهل كتاب (يهود و نصارى) امّى هستند. يعنى مردمى بيسواد هستند كه أصلًا كتاب را نمىشناسند، تورات و انجيل را نمىشناسند مگر أمانىّ.» حضرت در تفسير «امّىّ» و «أمانىّ» اينطور بيان مىفرمايد كه:
إنَّ الامِّىَّ، مَنْسُوبٌ إلَى «أُمِّهِ» أَىْ: هُوَ كَمَا خَرَجَ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ لَا يَقْرَأُ وَ لَا يَكْتُبُ.
«امّى، آن كسى است كه نسبتِ به مادر دارد. (امّ، يعنى مادر. امّى، يعنى مادرى و منسوب به مادر.) يعنى همينطورى كه إنسان از شكم مادر خارج مىشود و هيچ چيز نمىداند، بعضى از أهل كتاب هم هيچ نمىدانند؛ نه ميتوانند بنويسند، و نه ميتوانند چيزى را بخوانند.»
«لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ»
الْمُنْزَلِ مِنَ السَّمَآء وَ لَا الْمُتَكَذَّبِ بِهِ؛ وَ لَا يُمَيِّزُونَ بَيْنَهُمَا
«إِلَّا أَمانِيَ» أَىْ:
إلَّا أَنْ يُقْرَأَ عَلَيْهِمْ وَ يُقَالَ لَهُمْ: إنَّ هَذَا كِتَابُ اللَهِ وَ كَلامُهُ.
«يهود و نصارى از كتاب خودشان (إنجيل و تورات) هيچ نمىدانند؛ و تشخيص نمىدهند كه: فرق كتابى كه از آسمان نازل ميشود با آن كتاب دروغين كه به خدا نسبت مىدهند چيست؟ (پيامبر حقيقى كه از جانب خداست، با پيغمبر دروغى كه نسبت آن كتاب را به خدا مىدهد چه تفاوت دارد؟) و به جز يك جلد كتاب و صفحات آن، هيچ إدراك نمىكنند. بين واقعيّت آن كتاب باطل، و واقعيّت آن كتاب حقّ تميز نميدهند مگر أمانىّ. تميز و تشخيصشان فقط بر أساس أمانىّ است.
يعنى تنها به اين است كه: آن كتاب بر آنان خوانده شود و به آنها بگويند:
[١] - آيه ٧٨، از سوره ٢: البقرة؛ و بقيّه آيه اينست:\i وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ.\E