«رسول خدا داخل مسجد شدند و ديدند گروهى از مردم گرداگرد مردى را گرفته، به دور او اجتماع كرده‌اند. حضرت فرمودند: اين چيست؟! گفتند: علّامه است! حضرت فرمودند: علّامه چيست؟ گفتند: داناترين مردم است به أنساب عرب و تاريخ و وقايع آنها و جرياناتى كه در عصر جاهليّت واقع شده است، و به أشعار عرب.

حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام فرمودند: در اين حال رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمودند: اين علمى است كه با ندانستن آن كسى را ضررى نمى‌رسد، و با دانستن آن كسى را منفعتى عائد نخواهد شد.

سپس رسول خدا فرمودند: علم منحصر در سه چيز است: آيه محكم، و يا فريضة عادله، و يا سنّت قائمه؛ و غير از اين سه چيز، هر چه باشد زيادى است.»

و همچنين اين حديث شريف را مرحوم محدّث جليل، فيض كاشانى در «محجّة البيضآء»[٢] روايت نموده است؛ و مجلسى رحمة الله عليه در «بحارالانوار[٣]» از چهار كتاب «أمالى» صدوق و «معانى الاخبار» و «سرآئر» و «غوالى اللئالى» روايت كرده است و شرحى پيرامون آن (به همان نَهَجى كه در «مرءَاة العقول» است) ميدهد؛ و ما اينك شرح او را در «مرءَاة العقول» بيان مى‌كنيم.

و أيضاً اين حديث را غزالى در «إحيآء العلوم»[٤] آورده است.

و با اينكه مرحوم مجلسى در «مرءَاة العقول» اين حديث را از أحاديث ضِعاف شمرده است، ليكن چون بزرگان، همه در كتابهاى خود ذكر كرده‌اند و

[١] -« اصول كافى» طبع مطبعه حيدرى، ج ١، كتاب فضل العلم، ص ٣٢، حديث ١

[٢] -« محجّة البيضآء» ج ١، ص ٢٨ و ص ٢٩

[٣] -« بحارالانوار» طبع كمپانى، ج ١، ص ٦٥ و ص ٦٦

[٤] -« إحيآء العلوم» ج ١، ص ٢٧