ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ٢٤
عليه السّلام هم روايت شده است.
أَنْتُمْ أَعْظَمُ النَّاسِ مُصِيبَةً لِمَا غَلَبْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ مَنَازِلِ الْعُلَمآء.
غَلَبَ الرَّجُلَ، وَ غَلَبَ عَلَيْهِ؛ يعنى: قَهَرَهُ وَ اعْتَزَّ بِهِ. اعْتَزَّ عَلَى فُلانٍ: أَىْ تَعَظَّمَ عَلَيْهِ وَ غَلَبَهُ. به كسى كه در خود يك حالِ بزرگى مىبيند و خود را بزرگ مىپندارد، و نسبت به مقام كوچكتر، خويشتن را در مقامِ بالاتر و داراى سَيطَره و إحاطه نسبت به آن كوچك تصوّر مىكند، مىگويند: تَعَظَّمَ.
لِمَا غَلَبْتُمْ عَلَيْهِ. يعنى شما منازل علماء و درجات و مقامات آنها را در يك محلّ پائينى قرار داديد و بر آنها تَرفُّع و تَعظُّم نموديد! و اين براى شما بسيار مصيبت اندوهناكى است! شما عظيمترين مصيبت را داريد به جهت بزرگ منشى و تَعظُّم و برترى كه براى خود، در برابر قَدر و مَنزِلت علماء قرار داده ايد! اگر بر اين مطلب إحاطه داشته و در خود بگيريد و بگنجانيد و بفهميد و مطّلع بشويد كه: محلّ و مجراى امور و أحكام، بدست علماء بالله است، كه بر حلال و حرام او أمين هستند.
در اينجا منظور از:
مَجَارِىَ الامُورِ وَ الاحْكَامِ
، مجارى امور و أحكام اجتماعى است، كه راجع به سياست مُدُن و تربيت أفراد و نگهدارى آنها از مفاسد و از دشمنان و رساندن آنان به سعادت كامل و به فعليّت در آوردن همه استعدادها، و رهائى آنها از دست نيستى، فقر، مرض، هلاكت، جهالت، و به طور نارَس و كال از دنيا رفتن، و به فعليّت نرسيدنِ استعدادات و قواى آنها مىباشد.
مصيبت شما خيلى عظيم است، بواسطه اين ترفّع و بزرگ منشى كه در خود، نسبت به مَنزِلت و قدر و قيمت علماء قرار دادهايد. مجارى امور و أحكام، علماء هستند.
توضيح مطلب اينكه: علماء، حكمت را دو قسمت مىكنند: حكمت نظرىّ و حكمت عملىّ.