يا مثلًا شخصى كه در شب با اتومبيل خود در جادّه‌اى حركت مى‌كند، اگر اتومبيل خود را مجهّز به نور افكنهاى قوى كرده و آنها را روشن كند، بوسيله آن همه بيابان روشن شده و سرنشين از همه خصوصيّات اطّلاع پيدا مى‌كند. دشمن خود را در ناحيه‌اى، و حيوانات درنده را در جانبى، و درّه عميق را در سمتى، و چاهى سر پوشيده را در جهتى مشاهده مى‌نمايد. ولى اگر چراغ آن داراى نور كمى باشد، گرچه سرنشين آن مى‌تواند بوسيله آن نور به حركت إدامه دهد، ليكن با بسيارى از خطرات مواجه مى‌شود. پس آن نور قوى است كه جلوى آن خطرات را مى‌گيرد.

و بر همين أساس، آيه مباركه نمى‌فرمايد كه: آن درجه از علم عالم كه به درجه أعلميّت نرسيده ضايع و باطل است؛ بلكه مى‌فرمايد: آن درجه از علم، ضعيف است. يعنى اى عموى من، آزر! تو به هر مقدارى كه عالم باشى، علم تو ضعيف و راهت غير مستوى و كج و معوج مى‌باشد؛ و تا هنگامى كه در طريق خودت حركت مى‌كنى هر گز به مقصد نخواهى رسيد! و أمّا اگر طريقه خويش را ترك نموده و در راه مستوى و صراط مستقيم، در پرتو نور و علم من حركت كنى، به سرعت به مقصد نائل خواهى شد!

شباهت مُفاد آيه با روايت: مَا وَلَّتْ أُمَّةٌ أَمْرَهَا رَجُلًا قَطُّ، إلخ‌

آيه شريفه بعَيْنها مانند روايتى است كه از سلمان فارسى و أمير المؤمنين و حضرت إمام حسن مجتبى و حضرت إمام موسى بن جعفر عليهم السّلام نقل نموديم. و شيخ سليمان قندوزى هم در كتاب «ينابيع المودّة» و نيز علّامة أمينى در «الغدير» از ابن عُقدَه روايت كرده‌اند كه: رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود:

مَا وَلَّتْ أُمَّةٌ أَمْرَهَا رَجُلا قَطُّ وَ فِيهِمْ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ مِنْهُ، إلَّا لَمْ يَزَلْ أَمْرُهُمْ‌