باشد يا نه؟ از اين آيه استفاده نميشود. و به همين جهت ما اين آيه را، در «رساله بديعه» در تفسير آيه شريفه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ- كه در آنجا بحثى هم پيرامون ولايت فقيه نموديم- در زمرة أدلّة ولايت فقيه ذكر نكرديم.

از جمله أدلّه‌اى كه براى ولايت فقيه ذكر نموده‌اند، سه طائفه از روايات است.

دسته أوّل: رواياتى است كه مى‌گويند: علماء ورثة أنبياء هستند.

دسته دوّم: رواياتى است كه دلالت دارند بر اينكه: علماء امناء خدا هستند.

طائفه سوّم: رواياتى است كه ميفرمايند: علماء و فقهاء، حُصون و قلعه‌ها و سنگرهاى إسلامند.

اكنون بايد ديد كه: آيا مى‌توان به اين روايات بر ولايت فقيه استدلال نمود يا نه.؟

روايت: الْعُلَمَآءُ وَرَثَةُ الانْبِيَآءِ

أمّا رواياتى كه دلالت مى‌كنند بر اينكه علماء ورثة أنبياء هستند: يكى صحيحه أبى الْبَخْتَرى است؛ كه آنرا محمّد بن يعقوب كُلينىّ در «كافى» از محمّد ابن يحيى، از أحمد بن محمّد بن عيسى، از محمّد بن خالد، از أبى الْبَخْتَرىّ، از حضرت صادق عليه السّلام روايت مى‌كند كه حضرت فرمودند:

إنَّ الْعُلَمَآءَ وَرَثَةُ الانْبِيَآء؛ وَ ذَاكَ أَنَّ الانْبِيَآءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِرْهَمًا وَ لَا دِينَارًا وَ إنَّمَا أَوْرَثُوا أَحَادِيثَ مِنْ أَحَادِيثِهِمْ فَمَنْ أَخَذَ بِشَىْ‌ءٍ مِنْهَا فَقَدْ أَخَذَ حَظًّا وَافِرًا؛ فَانْظُرُوا عِلْمَكُمْ هَذَا عَمَّنْ تَأْخُذُونَهُ؟ فَإنَّ فِينَا أَهْلَ الْبَيْتِ فِى كُلِّ خَلَفٍ عُدُولًا يَنْفُونَ عَنْهُ تَحْرِيفَ الْغَالِينَ، وَ انْتِحَالَ الْمُبْطِلِينَ، وَ تَأْوِيلَ الجَاهِلِينَ‌[١].

«علماء ورثة أنبياء هستند؛ و أنبياء نيامدند كه از خود درهم و دينار و سلطنت و ملك و تاج و تخت باقى بگذارند، بلكه آنچه از أنبياء بعنوان ميراث مى‌رسد أحاديثى است از گفتار آنها كه در ميان امّت باقى مى‌ماند؛ كسى كه از

[١] -« اصول كافى»، ج ١، كتاب فضل العلم، باب ٢، ص ٣٢، از طبع مطبعه حيدرىّ