اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ٧٦
جديد امير الامرايى، نفوذ اين افراد را در امور حكومتى كاهش داده و اوضاع دربار و خلافت را بهبود بخشد. امير الامرا اختياراتى فراتر از همه درباريان و سرداران داشت و همه امور حكومتى در اختيار او قرار مىگرفت و به اين ترتيب از نفوذ و قدرت درباريان كاسته مىشد؛ اما همين منصب جديد به زودى موجب بروز فتنهاى بزرگتر گرديد؛ نخست به اين علت كه خليفه با سپردن كليه اختيارات به امير الامرا، عملا از خود سلب اختيار كرده و خود را بازيچه دست او قرار داده بود و ديگر اينكه خيلى زود نزاع و كشمكش براى دستيابى به منصب جديد آغاز شد و اين شروع فتنهاى بود كه پس از گذشت يك دهه به فروپاشيدن كامل قدرت و نفوذ خليفه و تبديل آن به يك مقام تشريفاتى انجاميد كه تنها اسمى از آن بر زبانها باقى ماند. علاوه بر مدعيانى كه در مركز خلافت براى رسيدن به امير الامرايى تلاش مىكردند برخى امراى محلى نيز براى رسيدن به اين مقام در تلاش بودند. بدين ترتيب خليفه الراضى در ميان مدعيان متعدد امارت، گرفتار شده بود و هربار براى نجات؛ از يكى به ديگرى پناه مىبرد.
دولتهاى اسلامى
چنانكه پيشتر اشاره شد ضعف و ناتوانى دولت عباسى در اداره سرزمينهاى پهناور اسلامى در كنار عوامل سياسى ديگر، موجب گرديد تا حدود يك سده پس از استقرار خلافت عباسى، دولتهاى مستقلى در نواحى مختلف تشكيل شوند و خود را از تحت فرمانبردارى خلفاى عباسى خارج سازند. اين دولتها اغلب، خلافت عباسى را به رسميت نمىشناختند و يا فقط رهبرى و زعامت دينى و تشريفاتى خليفه را پذيرا بودند و در كشوردارى و حكومت كاملا مستقل عمل مىكردند.
تجزيه دولت اسلامى در نخستين سالهاى حكومت عباسيان با جدا شدن حكومت اندلس از پيكره خلافت آغاز شد و به تدريج باتوجه به شرايط سياسى