اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٦٥
يازدهم عليهما السّلام بود و بيش از سى كتاب داشت.[١] همچنين نامهاى عدهاى از وكيلان امام مهدى (عج) در اهواز و خوزستان ذكر شده است از جمله محمد بن ابراهيم بن مهزيار و شخصى به نام حصينى كه موفق به ديدار امام عليه السّلام شده بود.[٢] اين امور نشانگر كثرت جمعيت شيعه و اهميت آن در شهر اهواز است. يكى از خاندانهاى بزرگ شيعى در خوزستان بريديان بودند. اعضاى اين خاندان گويا در ديوان بريد خدمت مىكردند و از اينرو به اين نام شهرت يافتند.[٣]
ايالت فارس و كرمان
در ايالت فارس، شيعيان بيشتر در نواحى ساحلى مىزيستند. به گزارش مقدسى، رسم آنان بر اين بود كه پس از اداى هر نماز واجب، علما در جمع نمازگزاران مىنشستند و براى آنان صحبت مىكردند تا وقت نماز ديگر فرارسد.
همچنين در مناسبتهاى مذهبى، مردم در نواحى مختلف براى برپايى مراسم اجتماع مىكردند.[٤] بنا به گفته اصطخرى، در شهر حرّه از ايالت فارس نيز اغلب مردم شيعه مذهب بودند.[٥]
او همچنين ساكنان كوهستان ابى غانم، بلوص، منوكان و رودبار را در استان كرمان شيعه دانسته است[٦] و اظهار داشته شيعيان در ناحيه قهستان (قوهستان)[٧] نيز زندگى مىكردند.[٨]
[١] - طوسى، الفهرست، ص ٢٦٥.
[٢] - ر. ك: همان، ص ٨٨ و همو، الغيبه، ٢١١ و صدوق، همان، ص ٤٤٢.
[٣] - ابن اثير، الكامل، ج ٧، ص ٣٤٠. فعاليتهاى سياسى اين خاندان در فصل سوم از نظر گذشت.
[٤] - مقدسى، همان، ص ٤٣٩.
[٥] - اصطخرى، المسالك و الممالك، ص ١٢٧.
[٦] - همان، ص ١٦٧.
[٧] - قهستان كه احتمالا عربى شده كوهستان است ناحيهاى در جنوب خراسان بود كه گاه بخشى از ايالت خراسان بهشمار مىرفت و شهرهاى مهم آن قاين، طبس، گناباد و بيرجند بود.
[٨] - اصطخرى، همان، ص ٢٨٧.