در عصر غيبت صغرى شيعيان در شهرهاى مختلف بلاد اسلامى مى‌زيستند و با توجه به موقعيت‌هاى متفاوت سياسى و اجتماعى، تراكم جمعيتى آنان در اين شهرها ناهمگون بود. در برخى شهرها اين تراكم به حدى مى‌رسيد كه اكثريت جمعيت شهر را شامل مى‌گرديد و به سبب كثرت جمعيت شيعيان و برترى نسبى تشيع، شهر مذكور به‌عنوان شهرى شيعه‌نشين و شيعه مذهب شناخته مى‌شد.

گذشته از اين موارد كه بسيار معدود بودند، شيعيان در بسيارى از شهرهاى ديگر هم با جمعيتى قابل‌توجه مى‌زيستند. در گزارشات تاريخى پراكنده كه به دست رسيده، به وجود شيعيان در شهرها و بلاد دور و نزديك اشاره شده است. توجه به اين نكته لازم است كه پراكنش جغرافيايى شيعيان بايد جدا از بحث دولت‌ها و حكومت‌هاى شيعه مذهب مورد بررسى قرار گيرد و بايد در نظر داشت كه تمام قلمرو دولت‌هاى شيعى، لزوما داراى جمعيت همگون شيعه مذهب نبودند، بلكه در بسيارى موارد بخش عمده‌اى از متملكات اين دولت‌ها جمعيتى غيرشيعى و يا حداكثر با گرايش‌هاى شيعى را در خود جاى داده بودند. از اين‌رو وجود دولت يا