اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٧٤
همچنان در شهر كوفه حفظ شد و خاندانها و عشيرههايى كه بعدها نيز وارد كوفه شدند و در آن سكنى گزيدند از آن پيروى كردند؛ چنانكه مثلا خاندان اعين، كه از خانوادههاى شيعه مذهب معروف كوفه بوده و در اوايل قرن سوم هجرى به آنجا آمده بودند، در محلهاى اختصاصى در شهر مىزيستند و خانههاى آنان در آن محله بود. ابو غالب زرارى در بيان شرح احوال خاندانش، به محله بنى اعين در كوفه اشاره كرده و محدوده آن و خيابانهايش را مشخص نموده است. يك خيابان در محله بنى اسعد به بنى اعين اختصاص يافته بود كه در آن كسى جز اين خاندان منزل نداشت.[١] آنان همچنين محله ديگرى نيز در همسايگى محله بنى عباد، در بازار پوستفروشها داشتند كه بدانان اختصاص داشت[٢] و ظاهرا، بعدها كه شمار اين خاندان زياد شدند، محله و خانههاى بنى شيبان را هم در اختيار خود گرفتند. در اين محله مسجدى هم وجود داشت كه از اين پس به بنى اعين اختصاص يافت و نمازهايشان را در آن برگزار مىنمودند. ابو غالب اظهار كرده است كه امام صادق عليه السّلام در سفر خود به كوفه، به اين مسجد آمده و در آن نماز خوانده بود.[٣] ديگر خاندانهاى شيعى شهر كوفه به همينگونه هريك در محلهاى خاص خود زندگى مىكردند.
در بغداد نيز شيعيان، مشابه كوفه، در محلههاى معينى مىزيستند؛ اما به نظر مىرسد كه عوامل دخيل در اين وضعيت با آنچه در كوفه بود، تفاوت داشت؛ ساختار قبيلهاى با آن شدتى كه در كوفه مشاهده مىشد در بغداد نبود و محلات مختلف شهر، كه آنها را قطيعه مىناميدند، به قبايل و خاندانهاى معينى اختصاص نداشت؛ اگرچه اين محلات، بهطور عمده به نام افراد و اشخاصى
[١] - ابو غالب زرارى، رساله ابى غالب، ص ١١٦.
[٢] - همان، ص ١٢٥.
[٣] - همان، ص ١٢٧.