اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ٣٠٥
اين است كه بحث درباره مسأله غيبت تا چه حد مورد ابتلا و ضرورى بود. وى همچنين كتابهايى در اصول عقايد، مسأله توحيد و امامت، داشت. او در كتابى مستقل، جواب مسايلى را گرد آورد كه از طريق محمد بن عثمان از امام عسكرى عليه السّلام دريافت كرده بود.[١] كتاب قرب الاسناد او تنها كتابى مىباشد كه از وى باقىمانده است. مؤلف الذريعه، هفت كتاب به اين نام ياد مىكند كه يكى از آنها قرب الاسناد حميرى است.[٢] حميرى چند قرب الاسناد داشت؛ نخست قرب الاسناد به امام رضا عليه السّلام، ديگرى قرب الاسناد به امام جواد عليه السّلام و نيز قرب الاسناد به امام دوازدهم عليه السّلام.[٣] اما كتاب موجود، شامل اخبارى است كه با سند كوتاه به امام صادق، امام كاظم و امام رضا عليهم السّلام منتهى مىشوند و ديگر اجزاء، كه نجاشى از آنها نام برده، مفقود شده است. كتاب حاضر در سه بخش و شامل احاديثى مىباشد كه حميرى با دو واسطه از امام ششم و امام هفتم عليهما السّلام و با يك واسطه از امام رضا عليه السّلام نقل كرده است.[٤] وفات وى به سال ٢٩٨ ق بود.
سعد بن عبد اللّه اشعرى (م ٢٩٩- ٣٠١ ق)
سعد بن عبد اللّه از دانشمندان نامدار شيعه، در اواخر قرن سوم هجرى بود كه از ميان انبوه عالمان و محدثان و فقيهان شهر قم و خاندان بزرگ اشعرى ظهور كرد. شيخ طوسى او را از اصحاب امام عسكرى عليه السّلام دانسته، با اين حال گفته است كه نمىداند آيا از آن حضرت روايت كرده يا خير؟ او همچنين درباره اشعرى گفته كه دانشمندى موثّق و داراى جلالت قدر بوده و اخبار و احاديث بسيار و تصانيف فراوان داشته است.[٥]
[١] - طوسى، همان، ص ٢٩٤ و نجاشى، همان، ص ٢١٩- ٢٢٠.
[٢] - تهرانى، الذريعه، ج ١٧، ص ٦٧.
[٣] - نجاشى، همان، ص ٢٢٠.
[٤] - ر ك: حميرى، قرب الاسناد.
[٥] - نجاشى، همان، ص ٢٢٠؛ طوسى، همان، ص ٢١٥ و همو، رجال، ص ٣٩٩.