مهدى (عج) وجود دارد كه باتوجه به اين‌كه او بيشتر عمر خويش را پيش از ولادت آن حضرت سپرى كرده، حائز اهميت و جالب‌توجه است. از اين قبيل تأليفات او مى‌توان به كتاب القائم، كتاب الملاحم و كتاب اثبات الرجعه، كه گويا همان كتاب الغيبه اوست، اشاره نمود.[١]

فضل بن شاذان ارتباط نزديكى با امام عسكرى عليه السّلام داشت و گاه بعضى از دوستانش را به نزد امام مى‌فرستاد تا درباره مسايلى استفسار كنند.[٢] از برخى اخبار معلوم مى‌شود كه تأليفات و عملكرد فضل مورد توجه و تأييد امام عليه السّلام بوده است. براى نمونه زمانى كه فرستاده فضل به نزد امام مى‌رسد، امام كتابى از تأليفات فضل را كه همراه او بوده، مى‌بيند و پس از ملاحظه كتاب بر او رحمت مى‌فرستد و مى‌فرمايد:

مردم خراسان به مقام فضل بن شاذان و بودن او در ميانشان غبطه مى‌خورند.[٣]

از لحن كلام امام پيداست كه اين سخن را پس از وفات فضل فرموده است؛ ولى به‌هرحال حكايت از مقام علمى او و مكانت و وجاهت وى در نزد امام عليه السّلام دارد. فضل بن شاذان در سال ٢٦٠ ق، يعنى در آستانه غيبت صغرى درگذشت. او در عصر خود، بزرگ‌ترين متكلم شيعى نيشابور بود و وجود وى در نيشابور و فعاليت‌هاى گسترده علمى‌اش در اين شهر موجب شد تا حوزه علمى نيشابور در آغاز عصر غيبت به رشد و توسعه بسيارى برسد. پس از او در عصر غيبت شاگردانش ادامه‌دهنده فعاليت‌هاى او در مكتب نيشابور بودند. در ميان شاگردان او، دو برادرش به نام‌هاى على بن شاذان و محمد بن شاذان نيز ديده مى‌شوند.

[١] - نجاشى، همان، ص ٢١٩.

[٢] - طوسى، همان، ص ٥٤١.

[٣] - همان.