اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٤٢
ابو جعفر نوبختى چنين برمىآيد كه وى مدتى حاكم قرية النعمان بود.[١]
از چهرههاى شاخص نوبختيان كه در اين دوره از نفوذ سياسى قابلتوجهى برخوردار بود، حسين بن روح نوبختى است، كه پس از درگذشت محمد بن عثمان عمرى، بهعنوان نائب سوم امام دوازدهم معرفى گرديد. ابن روح علاوه بر جايگاه اجتماعى والايش به سبب موقعيت خانوادگى خود، از موقعيت سياسى خوبى نيز بهرهمند بود و در دوران خلافت المقتدر و وزارت ابن فرات اول، در دربار عباسيان احترام فوق العاده و حضور فعالى داشت. به گفته جهشيارى، وى مدتى مسئول املاك خاصه خليفه بود.[٢] موقعيت سياسى و جايگاه اجتماعى او سبب شده بود تا مورد توجه درباريان قرار گيرد، بهطورى كه پس از بركنارى ابن فرات از وزارت و در طى تصدى اين مقام توسط حامد بن عباس (وزارت ٣٠٦- ٣١١ ق)، منزل ابن روح محل ملاقاتهاى غيررسمى دبيران، اشراف و وزيران بركنار شده، بهويژه اعضاى خاندان فرات بود.[٣] طبيعى بود كه ابن روح از موقعيت سياسى خود، در جهت رفع مشكلات شيعيان و رسيدگى به امور آنان بهره گيرد. احتمالا او از نفوذ خود براى شيعيانى كه در دستگاه خلافت بودند استفاده مىكرد و آنان را تشويق مىنمود تا همكيشان خود را در دستگاه حكومتى به كار گيرند و به نيازمندان شيعه كمك كنند. پيشتر درباره روابط نزديك ابن روح و على بن فرات وزير، سخن گفتيم، بنا به اظهارات برخى منابع، رهنمودهاى ابن روح به وسيله وزير به اجرا درمىآمد.[٤]
با اين حال ابن روح و ساير شيعيان در مناصب دولتى، ناگزير بودند مذهب خود را پنهان دارند و در اين خصوص تقيه كنند، تا جايى كه بهعنوان نمونه، او
[١] - ر. ك: اقبال، همان، ص ١٢٤.
[٢] - جهشيارى، الوزراء و الكتّاب، ص ٣٠٠.
[٣] - اقبال، همان، ص ٢١٧.
[٤] - جاسم حسين، همان، ص ١٩٨.