اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٣٢
رفع مشكلات موجود در وضعيت داخلى دربار عباسى و كاستن از دخالت درباريان در اداره حكومت بود، اما اين اقدام هم در سامان بخشيدن به وضعيت آشفته اين دوره كمكى نكرده، بلكه به آن شدت داد، بهگونهاى كه خليفه عباسى به صورت بازيچهاى در دست امير الامراء درآمد و منصب جديد نيز عرصه نزاع درباريان، براى كسب اين موقعيت جديد گرديد.
حضور و فعاليت سياسى شيعيان، در دستگاه خلافت عباسى، زمينه را براى رسيدن آنان به منصب امير الامرايى هم فراهم ساخته بود. از آنميان ابو عبد اللّه بريدى تلاش زيادى كرد تا به اين منصب دست يابد و بدين منظور جنگ و نزاعهاى بسيارى با درباريان داشت؛ ولى موفق نشد. رقيب او ناصر الدوله، حسن بن عبد اللّه حمدانى (م ٣٥٢ ق)، كه عنوان حكومت موصل و جزيره را در دست داشت، در اين امر توفيق بيشترى داشت. وى كه نقش زيادى در تحولات سياسى اواخر عصر غيبت صغرى بازى كرد، درگيرىهايى با ابو عبد اللّه بريدى، بر سر وزارت و امير الامرايى داشت. او در سال ٣٣٠ ق، از جانب خليفه جديد، المتقى (خلافت ٣٢٩- ٣٣٣ ق)[١]، ناصر الدوله لقب گرفت و به امير الامرايى گمارده شد و مقر حكومتش را از موصل به بغداد منتقل نمود. او مدت يك سال در منصب امير الامرايى باقى بود و در اين مدت پيوسته با نابسامانىهاى داخلى دولت و مشكلات خارجى درگيرى داشت. در داخل، وجود رقيبان و مدعيان امير الامرايى، عرصه را براى تدبير و اداره امور تنگ كرده بود و بيرون از دربار، ظهور قدرتهاى سياسى جديد، چون آل زيار و آل بويه، وضعيت سياسى را دشوارتر مىساخت. از ميان مدعيان امير الامرايى، دو تن رقيبان سرسخت ناصر الدوله بودند. يكى ابو عبد اللّه بريدى بود كه به جهت اختلافات خانوادگى و
[١] - ابن اثير، همان، ص ٣٨٢.