سازى براى دوران غيبت و ايجاد آگاهى در بين شيعيان. بى‌ترديد آگاهى قبلى از اين‌كه ولادت امام مهدى عليه السّلام پنهانى خواهد بود مى‌توانست در مسأله جانشينى امام يازدهم و امامت پس از ايشان، نوعى يقين و اطمينان خاطر براى شيعيان پديد آورد.

در عين حال همان اهدافى كه پوشيده داشتن ولادت حضرت مهدى عليه السّلام را توجيه مى‌كرد؛ يعنى استمرار و بقاى امامت، شناخت و آگاهى مردم را از وجود دوازدهمين حجت خدا ضرورت مى‌بخشيد. از اين‌رو مشاهده مى‌كنيم كه از زبان امامان بشارت‌هاى زيادى در خصوص ولادت و ظهور مهدى عليه السّلام داده شده است.[١] نخستين كسانى كه از تولد فرزند امام عسكرى عليه السّلام آگاه شده و يا او را ديدند، چند تن از اعضاى خانواده ايشان و تنى چند از خدمتكاران آن حضرت بودند.[٢] شيخ صدوق به نام اشخاصى كه مهدى عليه السّلام را پس از ولادتش ديده بودند، اشاره كرده است‌[٣] و شيخ مفيد، علاوه بر خادمان امام عسكرى، شمارى از شيعيان و اصحاب نزديك امام يازدهم را نام برده و از آنان كه موفق به ديدار فرزند او شده بودند، سخنانى نقل كرده است.[٤] باتوجه به اين‌كه ولادت حضرت مهدى عليه السّلام پنهانى بود اين شبهه در ذهن بسيارى از شيعيان وجود داشت كه امام عسكرى عليه السّلام فرزندى ندارد و حتى تا زمان رحلت آن حضرت بسيارى بر اين باور بودند. امام در راستاى تبيين مسأله امامت و زدودن اين شك و ترديدها از اذهان شيعيان، ولادت فرزند خويش را به اصحاب و شيعيان مورد اعتماد و وكيلان خويش‌

[١] - على بن ابراهيم روايتى نقل كرده از يكى از شيعيان، كه وقتى در زندان بود امام عسكرى عليه السّلام را هم به آن زندان آوردند و امام براى او كه فرزندى نداشت دعا نمود و وقتى او درباره فرزند امام پرسش كرد حضرت فرمود كه به زودى فرزندى خواهد داشت كه زمين را از عدل و داد پر سازد. ر. ك: صافى، منتخب الاثر، ص ٢٨٩، به نقل از راوندى، الخرائج و الجرائح.

[٢] - صدوق، كمال الدين، ص ٤٣٠.

[٣] - همان، ص ٤٣٥- ٤٨٢.

[٤] - مفيد، همان، ص ٣٥٠- ٣٥١.