اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ٢٤٧
كردند وى در پاسخ، نقطهنظرات مفوّضه را در نسبت دادن خلق و رزق به ائمه عليهم السّلام تكذيب نمود و آنها را از شئون ذات مقدس الهى برشمرد.[١]
توجه به اينكه نائبان خاص در ارتباط با امام عليه السّلام هستند و مىتوانند از طريق تماس با امام عليه السّلام مشكلات و مسائل علمى و عقيدتى را حل و فصل كنند، نوعى يقين و اطمينان را براى شيعيان در گفتار آنها پديد مىآورد كه پذيرش سخنان نائبان را براى آنها بدون هيچ شك و ترديدى امكانپذير مىكرد. وقتى كه يكى از شيعيان درباره علت تسلط دشمنان بر امام حسين عليه السّلام، از حسين بن روح سؤال نمود وى پاسخ مفصل و قانعكنندهاى به او داد، به نحوى كه راوى آن يقين كرد كه اين جواب از خود او نيست. او مىگويد:
در اينكه او اين پاسخها را از جانب خود مىگويد ترديد كردم ولى بدون اينكه سخنى بگويم او گفت كه اين را از اصل- يعنى از حضرت حجت (عج)- شنيده است.[٢]
اين اطمينان و يقين، آرامشى را پديد مىآورد كه از شدت بحران پيشآمده مىكاست. همين امر دقيقا در همه مسائل علمى عصر غيبت، به جهت اشراف نسبى نائبان خاص مصداق مىيافت. نواب خاص در راستاى جلوگيرى از انحرافات عقيدتى، بر نقل روايات و منقولات كمابيش نظارت داشتند. براى نمونه مىتوان به وضعيت پس از ظهور شلمغانى اشاره كرد. پس از صدور توقيع از ناحيه مقدسه مبنى بر ذمّ و لعن وى، يكى از مسايلى كه راويان با آن روبرو بودند، نقل روايات و كتابهاى او بود، ليكن حسين بن روح با استناد به گفتار امام يازدهم عليه السّلام اين مشكل را رفع نمود. او در اينباره به سئوالكننده چنين گفت:
[١] - طوسى، الغيبه، ص ١٧٨.
[٢] - صدوق، كمال الدين، ص ٥٠٧.