امور به فقيهان و حاملان علوم اهل بيت، ارجاع داده شدند. در واقع پس از درگذشت چهارمين نائب امام عليه السّلام، كسى به نيابت تعيين نشد و همين، سرآغاز مرحله جديد غيبت يعنى غيبت كبرى در نظر گرفته شد.

دوران غيبت صغرى، به سبب شرايط خاص پديدآمده در جامعه شيعه و پيامدهايى كه غيبت امام عليه السّلام به همراه داشت، دوران حساس و حائز اهميتى بود.

غيبت امام دوازدهم كه به سبب پنهانى بودن ولادت و نخستين سال‌هاى زندگانيش، تنها اندكى از شيعيان خاص از وجود وى مطلع بودند، بلافاصله پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام، مسأله‌اى بود كه شيعيان را به حيرت واداشت. اقدامات طولانى امامان در زمينه‌سازى امر غيبت و ايجاد آگاهى‌هاى لازم نسبت به اين واقعه در جامعه شيعه و عملكرد مدبّرانه امام عسكرى عليه السّلام به منظور كاهش همين پيامدهاى ناخوشايند صورت گرفته بود با اين حال حضور شيعيان در نواحى مختلف جهان پهناور اسلام و عدم امكانات اطلاع‌رسانى سريع از يك سو و محدوديت‌هاى اعمال‌شده بر شيعيان، كه نائبان و وكيلان امام را به رعايت شديد تقيه و پنهان كردن حقايق وامى‌داشت از سوى ديگر، مانع مقابله سريع و زود هنگام با مشكلات و مسائل پيش‌آمده در آغاز غيبت مى‌گرديدند. همين‌طور بايد عواملى چون تبليغات منفى دستگاه حكومتى و ديگر فرقه‌هاى شيعى مخالف با اماميه، مانند واقفيان و اسماعيليان و زيديان، و همين‌طور پيدايش انشعابات فرقه‌اى جديد و ظهور مدعيان دروغين را نيز به علل فوق الذكر افزود.