اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ٥٦
وقتى كه خلف صالح به دنيا آمد از امام ابو محمد حسن بن على نامهاى براى جدم احمد بن اسحاق رسيد كه در آن به خط خود امام، كه نامههاى ايشان با آن خط بود، نوشته شده بود: فرزندى براى ما زاده شده، اين امر نزد تو پوشيده و از همه مردم پنهان بماند و ما فقط آن را براى نزديكان و مواليان، به سبب نزديكى و ولايتشان آشكار ساختيم و دوست داشتيم تو را باخبر كنيم تا خداوند تو را نيز همانند ما خوشحال نمايد.[١]
ضرورت پنهان داشتن اين مسأله بهگونهاى بود كه شيعيان آن را به يكديگر تذكر مىدادند. حسن بن منذر حكايت مىكند كه روزى حمزة بن ابى الفتح به او گفت:
مژده بده كه امروز صبح فرزندى براى ابو محمد (امام عسكرى) زاده شد و او فرموده كه اين امر پنهان بماند ....[٢]
و در جاى ديگر امام يازدهم عليه السّلام پس از آنكه فرزند خويش را به يكى از اصحاب خاص و نزديك خويش نشان مىدهد بدو مىفرمايد:
آنچه امروز از ما ديدى و شنيدى پنهان بدار، مگر از كسى كه شايستگى آن را داشته است ....[٣]
در همين راستا حتى تأكيد مىشد كسانىكه از اين امر آگاه و باخبر شدهاند از بردن نام مهدى عليه السّلام در محافل و مجامع خوددارى كنند. اين نكته در روايات امامان قبلى نيز تصريح شده است كه بردن نام او بر كسانى كه از ولادتش باخبرند روا نيست، از جمله در روايتى كه عبد العظيم حسنى از امام هادى عليه السّلام نقل كرده نيز آمده است.[٤] همچنانكه خود امام عسكرى عليه السّلام در جواب سؤال يكى از شيعيان درباره امام و حجت خدا، پس از معرفى فرزند خويش و اينكه پس از غيبتش قيام
[١] - صدوق، همان، ص ٤٣٤.
[٢] - همان، ص ٤٣٢.
[٣] - اربلى، كشف الغمه، ج ٣، ص ٣١٦.
[٤] - صدوق، همان، ص ٣٨٠ و نعمانى، همان، ص ٢٩٩.