به خدا سوگند او چنان غيبتى خواهد داشت كه در آن از هلاكت نجات نيابد مگر كسى كه خدا او را بر امامتش ثابت قدم نگاه داشته و در دعا براى گشايش كار او موفق گردانيده باشد.[١]

همچنين در ديدارى كه يعقوب بن منقوش با امام عليه السّلام داشت، آن حضرت پس از معرفى فرزند خويش، درباره غيبت وى مطالبى را به او گوشزد كرد. براى موسى بن جعفر بغدادى نيز قضيه‌اى مشابه اين پيش آمد.[٢]

بدين ترتيب امام عليه السّلام با در نظر گرفتن جوانب مختلف و رعايت احتياط لازم، زمينه را براى امامت فرزند خويش و آمادگى جامعه شيعه براى غيبت حضرت مهدى (عج) فراهم نمود. با درگذشت‌[٣] امام عسكرى عليه السّلام در سال ٢٦٠ ق در سن ٢٧ يا ٢٩ سالگى، دوران امامت و غيبت امام دوازدهم آغاز شد. درحالى‌كه دسته‌اى از شيعيان بر اين باور بودند كه حضرت عسكرى عليه السّلام فرزندى نداشت.

٢. ب) مهدى عليه السّلام از ولادت تا غيبت‌

امام مهدى عليه السّلام فرزند حضرت عسكرى عليه السّلام و دوازدهمين امام شيعيان، بنا به قول مشهور در سال ٢٥٥ ق ديده به جهان گشود و چنان‌كه از مجموع روايات در اين باب به دست مى‌آيد، اين ولادت تا مدتى به‌طور كامل مخفى نگاه داشته شده؛ اما به تدريج امام عسكرى عليه السّلام آن را براى برخى نزديكان و اصحاب خاص، و سپس شيعيان مورد اعتماد آشكار ساخت. علل پنهان داشتن خبر ولادت حضرت مهدى عليه السّلام، چنان‌كه پيشتر اشاره شد، تلاش و تصميم عباسيان براى از

[١] - صدوق، همان، ص ٣٨٤.

[٢] - همان، ص ٤٠٧ و ٤٠٩. پيشتر هم به مواردى از اين قبيل اشاره شد.

[٣] - در منابع تصريح نشده كه امام يازدهم را به شهادت رساندند، ولى باتوجه به شواهد و قرائن و به‌خصوص اين‌كه حكام عباسى بارها قصد جان آن حضرت را داشتند، اين امر محتمل و بلكه قطعى است.