پس از امام هادى عليه السّلام، امام حسن عليه السّلام به‌عنوان امام و جانشين او از جانب همه شيعيان، جز گروه اندكى كه قائل به امامت جعفر، فرزند ديگر امام هادى عليه السّلام شدند و يا بر امامت آن حضرت توقف كردند پذيرفته شد.[١] دوران كوتاه شش ساله امامت او با حكومت سه خليفه عباسى، المعتز (خلافت ٢٥٢- ٢٥٥ ق)، المهتدى (خلافت ٢٥٥- ٢٥٦ ق) و المعتمد (٢٥٦- ٢٧٩ ق) همزمان بود كه به شدت بر زندگانى و روابط اجتماعى آن حضرت نظارت و مراقبت داشتند، چنان‌كه امام عليه السّلام مى‌بايست حضور خويش را در شهر به‌طور مداوم به اطلاع حكومت مى‌رسانيد و به‌طورى كه يكى از خدمتكاران ايشان نقل كرده مى‌بايست روزهاى دوشنبه و پنج‌شنبه در كاخ حكومتى حضور مى‌يافت.[٢] در عين حال اين كنترل شديد مانع از اعمال فشارهاى بيشتر بر امام عليه السّلام نبود و به نظر مى‌رسد كه سخت‌گيرى‌ها بر امام عليه السّلام، نسبت به دوران پدرش افزايش يافته بود، به‌طورى كه حضرت عسكرى عليه السّلام در طى اين مدت بارها به دستور عباسيان گرفتار و زندانى شد. اولين بازداشت امام عليه السّلام در دوران حكومت معتز بود[٣] كه حتى در داخل زندان نيز كنترل شديدى بر كارهاى او اعمال مى‌شد[٤]. باتوجه به شواهد تاريخى چنين برمى‌آيد كه زمان اين زندان بايد در سال‌هاى ٢٥٤ تا ٢٥٥ ق بوده باشد. بار ديگر، آن حضرت در زمان خلافت مهتدى زندانى شد. مهتدى تظاهر به حق و ديندارى‌

[١] - بارها اتفاق افتاده بود كه پس از درگذشت يكى از امامان، گروهى ظهور مى‌كردند كه بنا به عوامل و انگيزه‌هاى مختلف اظهار مى‌داشتند كه امام بر حق ديگرى را نمى‌شناسند و امام قبلى همان مهدى موعود است و او از دنيا نرفته و روزى قيام خواهد كرد. اينان به‌طور عام واقفيه خوانده مى‌شوند و مشهورترين آن‌ها واقفيه موسى بن جعفر عليه السّلام بودند كه اين عنوان به‌طور مطلق بر ايشان اطلاق مى‌گردد.

[٢] - طوسى، الغيبه، ص ١٢٩.

[٣] - ر. ك: همان، ص ١٣٦ و شوشترى، قاموس الرجال، ج ٤، ص ٥٩.

[٤] - ر. ك: اربلى، كشف الغمه، ج ٢، ص ٤٣ و جعفريان، همان، ص ٥٤٤.