اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ٣٤١
ابن رومى از توانايىهاى خود براى بيان عقايد و انديشههاى دينى و دفاع از آنها بهره مىبرد. قصيده جيميه او، كه از معروفترين قصايد وى است، بيانگر ديدگاه شيعى اوست. وى در اين قصيده كه آن را در نوحهسرايى و مرثيه يحيى بن عمر، كه عليه عباسيان و حكام آنان در خراسان (طاهريان) قيام كرده و كشته شده بود، سروده و در آن بنى عباس و خاندان طاهر را به سختى مذمت و نكوهش مىكند و آنان را به زوال حكومتشان هشدار مىدهد و در مقابل از علويان دلجويى مىنمايد و به آنان نويد مىدهد كه حق از آن ايشان است و سرانجام نصيبشان خواهد شد.[١]
قصيده نونيه وى نيز تجلى ديدگاه شيعى او و هوادارى از علويان و اهل بيت است. وى در اين قصيده هلاكت دشمنان ايشان را آرزو مىنمايد و از اينكه در يارى آنان كوتاهى كرده، خود را ملامت مىكند.[٢]
او در قصيدهاى ديگر به مدح امام على عليه السّلام زبان گشوده و برخى فضايل آن حضرت را بيان كرده است كه با ابيات زير آغاز مىگردد:
|
يا هند لم اعشق و مثلى لا يرى |
عشق النساء ديانه و تحرّجا |
|
|
لكن حبى للوصى مخيّم |
فى الصدر يسرح فى الفواد تولّجا[٣]. |
|
ديگر شاعران شيعه مذهب نيز در اين عصر، همانند ابن رومى به بيان فضايل و مناقب امام عليه السّلام و تأكيد بر خلافت بلافصل آن بزرگوار در سرودههاى خود مىپرداختند. على بن محمد كوفى حمّانى، معروف به افوه از همين سرايندگان است كه نزديك به زمان ابن رومى مىزيست. وى از فقيهان و مدرسان شيعه در
[١] - همان، ص ٣٩.
[٢] - امينى، همان، ص ٤٠.
[٣] - ابن شهر آشوب، مناقب، ج ١، ص ٥٣١.