نوعى ديگر از كتاب‌ها، كه تدوين آن‌ها از پيش از غيبت صغرى در بين علماى شيعه مرسوم بود، كتاب‌هايى با عنوان «نوادر» است. اين كتاب‌ها، مجموعه‌اى از اخبار و روايات نادر و قابل‌توجهى بودند كه نويسنده به سليقه خود در موضوعات معينى، و گاه بدون در نظر داشتن موضوعى خاص، گردآورده بود.

شمارى از محدثان بنام اين دوره، كتاب‌هايى با اين نام نوشتند، به‌طورى كه بالغ بر ده كتاب با عنوان «النوادر» از ايشان نام برده شده است؛ از جمله آن‌ها النوادر حسن بن على زيتونى‌[٣]، النوادر احمد بن ابى زاهر قمى‌[٤]، النوادر احمد بن محمد بن سيّار[٥] و كتاب حميد بن زياد كوفى‌[٦]، كه كتاب بزرگى بود، مى‌باشند.

طب‌

در روايات امامان، احاديث بسيارى وجود دارد كه به مسائل بهداشتى و درمانى مربوط مى‌شوند. در اين‌گونه روايات، دستورهاى بهداشتى جهت سلامتى و جلوگيرى از بيماريها بيان شده و نيز به خواص دارويى و درمانى بسيارى از خوراكى‌ها و راه‌هاى معالجه برخى بيماريها اشاره شده است، از اين‌رو برخى عالمان شيعه، بعضى تأليفات خود را به تدوين احاديث طبى و بهداشتى فوق الذكر اختصاص دادند. تدوين اين‌گونه كتاب‌ها به زمان ائمه عليهم السّلام مى‌رسد و در

[١] - همان، ص ٩٠.

[٢] - همان، ص ٢٩٧.

[٣] - همان، ص ٦٢.

[٤] - همان، ص ٨٨.

[٥] - همان، ص ٨٠.

[٦] - همان، ص ١٣٢.