عالمان و محدثان شيعه در عصر غيبت، به پيروى از گذشتگان، به تدوين كتب حديثى و روايى اهتمام داشتند. در اين كتاب‌ها احاديث بسيارى در موضوعات گوناگون گردآورى مى‌شدند كه به‌طور عمده از باب‌بندى خاصى برخوردار بودند. از اين قبيل مى‌توان كتاب بصائر الدرجات، نوشته محمد بن حسن صفّار، از محدثان قمى (م ٢٩٠ ق) را نام برد. اين كتاب كه در ده جزء تنظيم شده، مشتمل بر بيش از ١٨٠٠ حديث مى‌باشد كه در باب فضايل ائمه عليهم السّلام و مسائل امامت است.[٣] اين كتاب بعدها از منابع اساسى محدثان بعدى، مانند كلينى و به‌ويژه محدثان اوايل غيبت كبرى گرديد. نمونه ديگر از اين آثار، كتاب المحاسن نوشته احمد بن محمد بن خالد برقى (م ٢٧٤ يا ٢٨٠ ق) است، اين كتاب چنان‌كه از نامش پيداست، به منظور بيان امور خوب و شؤون پسنديده‌اى مى‌باشد كه در زندگى روزانه كاربرد دارد و بيش از ٢٧٠٠ حديث در ابواب مختلف آداب، رسوم، احكام و سنن را دربر دارد.[٤] نوع ديگرى از كتب روايى كه به جهت كيفيت تدوين حائز اهميت بودند و اعتبار و وثاقت بيشترى داشتند، كتاب‌هاى «قرب الاسناد» هستند. در اين‌گونه كتاب‌ها نويسنده مى‌كوشيد تا رواياتى را كه با حداقل تعداد راوى، در سلسله سندشان به معصوم مى‌رسيد، ذكر كند. اين روايات به سبب كوتاه بودن سلسله سند و اعتبار راويان آن‌ها، وثاقت بيشترى داشتند. از مهم‌ترين قرب الاسنادها، كتاب‌هاى عبد اللّه بن جعفر حميرى (م ٢٩٨ ق) از مشايخ قم مى‌باشد

[١] - همان، ص ٤٢٣.

[٢] - همان، ص ٤٢٧.

[٣] - ر. ك: صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات.

[٤] - برقى، المحاسن.