الكافى است كه بيشتر عمر خويش را در اين شهر گذرانيد و در پايان عمر به بغداد مهاجرت نمود و در همان‌جا درگذشت. يكى از دانشمندان و مؤلفان بنام رى على بن محمد بن ابراهيم رازى كلينى معروف به علّان و دايى شيخ كلينى است. به نظر مى‌رسد كه وى ارتباط نزديكى با امام عليه السّلام داشته است. او نامه‌هاى متعددى به آن حضرت مى‌نوشت و جواب دريافت مى‌كرد. او در آخرين نامه‌اش درباره رفتن به سفر حج با امام عليه السّلام مشورت نموده بود. وى صاحب تأليفات متعددى از جمله كتابى به نام اخبار القائم مى‌باشد.[١]

ارتباط حوزه رى با ديگر مراكز علمى شيعه، به‌ويژه قم و كوفه و مهاجرت بعضى عالمان شيعه به اين شهر، در تقويت و تحكيم موقعيت علمى آن تأثير بسزايى داشت. جوّ علمى رى، تحت‌تأثير مكتب حديثى قم بود؛ لذا محدثان و راويان متعدد و بنامى در رى ظهور كردند كه به برخى از ايشان اشاره شد. ولى حضور معتزليان و سابقه ديرينه انديشه‌هاى كلامى غيرشيعى در اين شهر، زمينه را براى شيوع علم كلام فراهم ساخته بود، با اين حال علماى شيعه تمايل كمترى به روى آوردن به اين علم داشتند. يكى از معدود متكلمان شيعى شهر رى در اين عصر، ابن قبه رازى، ابو جعفر محمد بن عبد الرحمن بود كه كتاب‌هاى متعددى در مباحث كلامى نوشت و مناظرات چندى با معتزليان و متكلمان عصر خويش، از جمله استادش ابو القاسم بلخى داشت.[٢]

به‌هرحال نقش فعال مكتب رى را در عصر غيبت مى‌توان باتوجه به عالمان ممتاز و برجسته‌اى كه از اين ديار ظهور كردند و تأليفات فراوانى كه توسط ايشان به رشته تحرير درآمد، دريافت.

[١] - تفرشى، نقد الرجال، ج ٣، ص ٢٩١.

[٢] - براى اطلاع بيشتر به بخش دانشمندان و انديشمندان مراجعه كنيد.