اصحاب امام رضا عليه السّلام نيز به نام برخى از مردمان رى برمى‌خوريم.[١] روايتى نيز حاكى از ارتباط شيعيان اين شهر با امام نهم عليه السّلام است كه در آن حرّ بن عثمان همدانى خبر مى‌دهد كه گروهى از شيعيان رى به نزد امام جواد عليه السّلام رفته بودند.[٢] ارتباط نزديك شيعيان رى با ائمه، تأثير مستقيم و نقش بسزايى در بارورى حوزه علمى اين شهر داشت، به‌ويژه كه اين ارتباط در عصر غيبت همچنان حفظ شده و ادامه يافت. علماى شهر در تماس مستقيم با نواب خاص بودند و وكيلان امام عليه السّلام فعاليت چشمگيرى داشتند.

از ميان وكلاى امام در شهر رى، محمد بن جعفر اسدى (م ٣١٢ ق) از ديگران مشهورتر، و مورد وثوق و موصوف به عدالت بود كه با ناحيه مقدسه از طريق مكاتبه، ارتباط داشت و در مكاتبات خود از مسائل فقهى و علمى پيش‌آمده سؤال مى‌كرد و جواب آن‌ها را دريافت مى‌نمود. شيخ صدوق پاسخ يكى از نامه‌هاى او را كه توقيعى از طرف امام عليه السّلام است و از طريق محمد بن عثمان عمرى به دست او رسيده و در آن جواب پاره‌اى مسائل فقهى او بيان شده بود، نقل كرده است.[٣] اسدى از محدثان بزرگ رى بود كه در زمره مشايخ روايت شيخ طوسى قرار داشت و شيخ كتابى را از او نام مى‌برد.[٤] هم‌چنين محمد بن حسّان رازى، از محدثان بزرگ رى در اين عصر به شمار مى‌رود كه كتابى به نام ثواب القرآن نوشته بود و از سعد بن عبد الله و محمد بن عطار، راويان قمى روايت مى‌كرد.[٥] اما چهره شاخص محدثان رى در عصر غيبت، محمد بن يعقوب كلينى، صاحب كتاب‌

[١] - ر ك: مسند امام رضا عليه السّلام، ج ٢، ص ٥١٥ و ٥٢٥ و ٥٧٣.

[٢] - ر ك: مسند امام هادى عليه السّلام، ص ١٢٨.

[٣] - طبرسى، الاحتجاج، ج ٢، ص ٢٩٨ و صدوق، كمال الدين، ص ٥٢٠.

[٤] - طوسى، الفهرست، ص ٤٣٥.

[٥] - همان، ص ٤١٤.