پيش از ورود به مباحث اصلى كتاب لازم است مطالبى جهت آمادگى ذهن خواننده با موضوع مورد بحث و شرايط زمانى و مكانى آن به لحاظ تاريخى، ارائه گردد. و در ادامه نگاهى كلى به مسأله غيبت و موقعيت جامعه شيعه در آستانه وقوع آن افكنده شود.

الف) درآمدى بر مسأله غيبت‌

درباره مسأله غيبت جاى صحبت بسيار است كه پرداختن به همه جوانب آن از عهده اين نوشتار خارج مى‌باشد، مطالبى درباره امكان وقوع غيبت، علل و عوامل آن و توجيهات منطقى و مذهبى‌اش، بيشتر جنبه كلامى دارند، اما آن‌چه بعد تاريخى مى‌يابد سابقه وجود انديشه غيبت در فرهنگ اسلامى است كه سعى مى‌شود در ادامه، مطالبى در اين باب آورده شود.

١. الف) غيبت در احاديث و روايات‌

غيبت امام دوازدهم شيعيان كه در سال ٢٦٠ ق، پس از شهادت امام حسن عسكرى عليه السّلام آغاز شد تحولى جديد در جامعه شيعه بود كه آن را با وضعيتى جديد و نه چندان بسامان روبرو ساخت، به‌طورى كه تا مدتى دست‌كم بخش عمده‌اى‌