به آن حضرت را داشتند و بخش عمده روابط شيعيان با ايشان از طريق وكيلان امام صورت مى‌گرفت. از سوى ديگر امام يازدهم عليه السّلام به سبب جوّ اختناق‌آميزى كه از طرف عباسيان ايجاد شده بود و خطرى كه جان امام دوازدهم (عج) را تهديد مى‌كرد، نسبت به اعلام امامت ايشان به‌طور علنى و عمومى، جوانب احتياط را رعايت كرده و اين امر را، جز از برخى افراد، پنهان مى‌داشت. بديهى است كه در اين شرايط، تشخيص جانشين امام يازدهم عليه السّلام امرى دشوار و پيچيده بود. علاوه براين، اقدامات حكومت عباسى براى دست‌يابى فرزند امام يازدهم و يا يافتن اثر و نشانه‌اى از وجود فرزندى براى آن حضرت، شمار اندكى از شيعيان را كه از ولادت و امامت حضرت مهدى (عج) آگاه بودند ناگزير به در پيش گرفتن تقيه مى‌ساخت. اين مسائل دست به دست هم داده تا در كنار امورى چون جهالت، جاه‌طلبى و كسب شهرت، زمينه را براى ظهور مدعيان دروغين و طرح ادعاهاى بى‌اساس در مسأله امامت و در نتيجه پيدايش فرقه‌هاى جديد فراهم مى‌كرد.

اين در حالى بود كه امام عسكرى عليه السّلام على‌رغم رعايت تقيه شديد، در مسأله امامت و جانشينى بعد از خود، شمارى از اصحاب خاص و وكيلانش را از اين امر آگاه نموده بود. پيشتر درباره عملكرد امام عليه السّلام در اين زمينه سخن گفتيم. باتوجه به اين امور و شرايط خاص زمانى، اين پيش‌بينى از سوى ديگر امامان عليهم السّلام نيز صورت گرفته بود و لذا نسبت به معرفى مهدى (عج) و تأكيد بر وجود ايشان و بازگو كردن نشانه‌ها و صفات آن حضرت اقدام كرده بودند، به‌طورى كه در روايات بسيارى كه از ايشان نقل شده و در كتاب‌هايى كه در همان زمان، در اين موضوع، به رشته تحرير درآمده، تأكيد شده بود كه امام دوازدهم (عج) فرزند امام حسن عسكرى عليه السّلام است و حتى نام و لقب و صفات او ذكر گرديده و از وقوع غيبت آن حضرت خبر داده شده بود. باتوجه به اين اطلاعاتى كه از پيش توسط امامان‌