بحث و تدريس مى‌شد،[١] از منابع روايى مهم در موضوع خود به شمار مى‌رود، چنان‌كه شيخ مفيد به هنگام برشمردن كتاب‌هاى مربوط به موضوع مهدويت از آن ياد مى‌كند.[٢] تأليف اين كتاب كه گويا به سال ٣٤٢ ق به پايان رسيده، چنان‌كه مؤلف در مقدمه اشاره نموده در ابواب متعددى تنظيم يافته است؛ فصول اوليه آن به مباحث عمومى امامت، يعنى ضرورت وجود امام معصوم اختصاص يافته و سپس به مبحث امامت حضرت مهدى (عج)، غيبت، وضعيت شيعيان و وظيفه آنان در اين دوران، و ظهور و علائم آن پرداخته شده است. نعمانى درباره وضعيت شيعيان، در غيبت صغرى مطلب زيادى نياورده و تنها به ذكر روايات امامان عليهم السّلام اكتفا كرده است. با اين حال گفته‌هاى شكواگونه وى در لابه‌لاى روايات كتاب و در مقدمه، فضاى كلى عصر غيبت را متذكر مى‌شود. نعمانى در كتاب خود از برخى نويسندگان زيدى و واقفى‌مذهب و كتاب‌هايشان بهره برده، چنان‌كه در برخى موارد خود به آن متذكر مى‌شود.[٣] و باتوجه به مطالبى كه درباره اهميت اين روايت و احاديث در مقدمه كتابش آورده، مى‌توان دريافت كه وى به سنجش و ارزيابى رواياتش اهميت مى‌داده است، هم‌چنين ترتيب روايات او به‌طور عمده مسند هستند و نام منابع اطلاعاتى نويسنده در آن‌ها ذكر شده است.

نزديك به صد سال بعد از نعمانى، كتاب ديگرى با نام الغيبه، به قلم دانشمند بزرگ شيعى، محمد بن حسن طوسى (م ٤٦٠ ق) تأليف گرديد كه به لحاظ شكلى، شباهت زيادى با كتاب كمال الدين شيخ صدوق دارد. گرچه به لحاظ محتوايى با آن متفاوت است. با اين حال طوسى شمار زيادى از روايات شيخ صدوق و پدر او ابن بابويه را در كتاب خود آورده؛ اما از روايات الغيبه نعمانى كمتر بهره برده است،

[١] - همان.

[٢] - مفيد، الارشاد، ج ٢، ص ٢٥٠.

[٣] - ر. ك: نعمانى، الغيبه، ص ٣٢.