اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٦١
مىزيستند حاكى از جوّ شيعى اين شهر است كه نمونه بارز اين افراد را مىتوان در شخصيت محمد بن يعقوب كلينى نويسنده كتاب الكافى يافت. وجود وكيلان امام دوازدهم (عج) در رى نيز ارتباط نزديك شيعيان اين شهر را با امام عليه السّلام نشان مىدهد. يكى از اين وكيلان محمد بن جعفر اسدى (م ٣١٢ ق) بود كه به عدالت و وثاقت شهرت داشت و امام عليه السّلام مردم را براى حل مشكلات دينى و مسائل مذهبى به وى ارجاع مىداد.[١] اسدى شمارى از شيعيان را نام مىبرد كه به نزد امام عليه السّلام رسيده با آن حضرت ديدار داشتند.[٢] از ديگر وكيلان امام عليه السّلام در رى شخصى به نام بسطامى بود كه اسدى از وى نيز ياد كرده است.[٣]
آوه: از شهرهاى شيعهنشين ديگر در ايالت جبال، شهر آوه يا آبه مىباشد كه در مسير قم به ساوه واقع بوده است. بهنظر مىرسد كه تشيع از قم به اين شهر راه يافت و احتمالا در عصر غيبت صغرى جمعيت شيعه قابلملاحظهاى داشته كه به تدريج همه شهر را فرامىگيرد، بهطورى كه بعدها قزوينى، نويسنده كتاب آثار البلاد به اين مطلب اشاره كرده است. او ضمن توصيف شهر آبه تنها عيب آن را اين مىداند كه مردمش شيعه رافضى هستند.[٤] ياقوت حموى نيز با تأكيد بر اين امر، همان گفتههاى قزوينى را بازگو مىنمايد.[٥] عبد الجليل قزوينى، عالم و نويسنده شيعى قرن ششم هجرى در توصيف آوه اشاره مىكند كه مراسم عيد غدير و عزاى عاشورا هم در اين شهر برگزار مىشد.[٦] در روايات قديمىتر شيعى نيز از شيعيان آوه سخن به ميان آمده است. نقل شده مردى از اين شهر اموالى را براى امام
[١] - طوسى، الغيبه، ص ٤١٥ و ٤١٦.
[٢] - صدوق، كمال الدين، ص ٤٤٢.
[٣] - همان.
[٤] - قزوينى، آثار البلاد و اخبار العباد، ص ٣٤٢.
[٥] - ياقوت حموى، معجم البلدان، ج ١، ص ٥٠.
[٦] - قزوينى، النقض، ص ١٩٩- ٢٠٠.