اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى - حسين زاده شانه چى، حسن - الصفحة ١٢٥
حكمرانى داشتند، ترتيب داد؛ اما اينبار علاوه بر تحريكات درباريان، شورش لشكريان نيز كه خواهان پرداخت مقررى به تأخير افتاده خويش بودند، موجبات عزل او را فراهم كرد و بار ديگر او را روانه زندان ساخت.[١] كشاكش ميان خاندان فرات و رقيبانشان، و بهطور عمده خاندان جراح، براى بار سوم، در سال ٣١١ ق، منجر به دست يافتن ابن فرات به وزارت شد؛ ولى تلاشهاى او، براى تحكيم موقعيت خود سودى نبخشيد و آشوبهاى قرمطيان در جنوب عراق بهانه جديدى به دست مخالفانش داده بود. هنوز يك سال از آغاز وزارت او نگذشته بود كه ابو طاهر جنابى قرمطى به كاروان حاجيان تاخته، بسيارى را كشت و به اسارت برد. تحريكات مخالفان و رقيبان ابن فرات عليه او، بهگونهاى مؤثر افتاد كه مردم بغداد، اين گرفتارىها را از وى مىديدند و او را همدست قرمطيان مىپنداشتند. همين تحريكات، خليفه را واداشت تا فرمان عزل او را صادر كند.
على بن فرات، سپس زندانى گرديد و پس از تحمل سختىهاى بسيار در زندان، همراه پسرش محسّن اعدام شد.[٢]
على بن فرات، وزيرى كاردان و بهويژه در امور مالى بسيار ماهر بود. اوضاع آشفته و بحرانى دربار عباسيان در اين دوره، وى را با دشمنىها و رقابتهاى شديدى روبرو ساخت كه بىشك تشيع او و گرايشش به استفاده از عناصر شيعى در امور سياسى، در بروز اين دشمنىها بىتأثير نبود و همين دشمنىها و گرفتارىهاى او، بهويژه، مقابله و سركوب دشمنانش، موجب شد تا خصلتهاى پسنديده و ستودهاش را از دست بدهد. از ابن فرات در دوره نخست وزارتش همه جا به نيكى ياد شده است و درباره بخششها و كرامت او داستانها آوردهاند و او
[١] - ر. ك: قرطبى، همان، ص ٧٦.
[٢] - ر. ك: قرطبى، همان، ص ٨٣.