انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦٠ - شيطنت عليه دين

خوش‌گذرانى و هوس‌بازى‌هاى دولت مردان فاسد بشوند. حكومت‌ها به عياشى گرفتار بودند، به همين دليل در تمام موارد، استبدادى عمل مى‌كردند، يعنى عامل عمده در برابر فرهنگ اسلامى، بى‌سوادى مبلغين و استبداد حكومت‌ها بوده است، اين هردو سبب گرديد كه فرهنگ اسلامى درست تبليغ نشود و مردم از فرهنگ اسلامى خود دور بمانند.

ندانم كارى‌هاى ملاها

ما بايد اعتراف كنيم كه در جوامع اسلامى، خصوصاً در كشور افغانستان، افراط كارى‌ها و ندانم كارى‌هاى ملا صاحبان ضررهاى زيادى را براى مسلمين بجاى گذاشته است. ملاهاى بى‌سواد مراكز علمى فرهنگى را در اختيار خود گرفته بودند و مجال تبليغ براى علماى بزرگ وجود نداشت. ما در هر دوره و زمان علماى بزرگ داشتيم؛ ولى متأسفانه زمينه تبليغات براى آنان فراهم نشد، مراكز فرهنگى به‌دست ملاهايى بود كه نه چيزى را بلد بودند و نه غرور و تكبرشان اجازه مى‌داد كه زمينه تبليغ را براى علماى بزرگ فراهم نمايند. حكومت‌هاى وقت اصلًا راضى نبودند كه علماى جيد كشور در منابر و مساجد حضور پيدا كنند و براى مردم فرهنگ اسلامى را تبيين نمايند، لذا زمينه سوء استفاده براى ملاهاى كم علم و بى‌سواد فراهم مى‌شد، استبداد و عياشى حكومت‌ها، بى‌سوادى و غرور ملاها، دو عاملى است كه نگذاشت فرهنگ اصيل اسلامى در افغانسان تبليغ شود.

شيطنت عليه دين‌

در شرايط كنونى يك مقدار آزادى بيان وجود دارد، علماء مى‌توانند مطالب مهم و ضرورى را براى مردم بيان نمايند؛ ولى متأسفانه در مقابل، شيطنت‌ها و