انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦١ - وضعيت كفار قريش
مبارك پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم گرفت و شمشيرش را برداشت، به ميل و رغبت عازم ميدان شد و فتح خيبر بدستان مبارك على عليه السلام صورت گرفت. با فتح خيبر، بزرگترين گشايش براى مسلمانان بوجود آمد و غنائم زيادى را نيز به دست آوردند.
وضعيت كفار قريش
«وَ لَوْ قاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً»
قبلا عرض كردم كه اگر در صلح حديبيه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم مصلحت مىديد و دستور جنگ را براى مسلمانان صادر مىكرد، مسلمانان با همان شمشيرهاىشان با اينكه وسايل جنگى ديگرى مانند سپر، نيزه و ساير اسباب تعرّضى و دفاعى به همراه نداشتند، قدر متيقن بر مشركين مكه پيروز مىشدند، چون روحيه مسلمانان بسيار بالا بود و برعكس روحيه مشركين ضعيف شده بود و تاب مقاومت را از دست داده بودند. آيه مباركه در ارتباط به همين موضوع مىفرمايد:. «وَ لَوْ قاتَلَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا» در همان موقع كه شما در" حديبيه" بوديد، اگر مشركين قريش برشما حمله مىكردند، «لَوَلَّوُا الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً» شكست مىخوردند، پس از آن نه سرپرستى براىشان وجود داشت و نه كمك كنندهاى براى آنان بود! شما مىرفتيد مكه را به راحتى فتح مىنموديد.
هرچند قدر متيقن از تعداد مشركين مكه ما نمىدانيم كه چهقدر بودند؟ اما معلوم است كه تعدادشان زياد بود. سپاه مسلمانان در حدود يكهزار و چهارصد نفر بودند، يعنى مسلمانان از نظر كميت افراد به مشركين نمىرسيدند؛ ولى روحيه آنان خيلى قوى بود، مخصوصاً بعد از آنكه در زير درخت با پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم بيعت كردند