انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠٩ - بهانه جويى متخلفين

است، در هر شرايطى كه باشد، دستور پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم براى مسلمانان واجب الاجراء مى‌باشد و قرآن وجوب اطاعت از او را واجب نموده است.

يك وقت ممكن است جنگ هم نباشد؛ ولى پيغمبر دستور مى‌دهد كه بدون اجازه من متفرق نشويد! جايز نيست كسى متفرق شود، اين موضوع حتى به حاكم شرع نيز ارتباط دارد، چه رسد به پيغمبر نازنين اسلام صلى الله عليه و آله و سلم كه هيچ‌كس به مقام او نمى‌رسد، اگر حاكم جامع الشرايط شرعى دستور دهد كه فلان كار را انجام دهيد، بر مسلمانان واجب مى‌شود كه به دستور او عمل كنند. متخلفين از ترس كشته شدن از دستور پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم سرپيچى كردند؛ منتهى با تعلل رنگارنگ، با بهانه‌هاى مختلف، با دروغ‌هاى شاخدار از رفتن با پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم خود دارى كردند.

بهانه جويى متخلفين‌

«سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ» آيه مباركه راجع به دسته چهارم صحبت مى‌كند. مى‌فرمايد: رسول من، وقتى‌كه تو در مدينه برگردى، اين بيابانى هاى متخلّف، بزودى نزد تو مى‌آيند، عذر تراشى مى‌كنند و مى‌گويند: «شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا فَاسْتَغْفِرْ لَنا» يا رسول الله! ما را مال‌هاى ما به خود مشغول كرد، كار داشتيم، زارعت ما خراب مى‌شد، تجارت ما از بين مى‌رفت! اگر ما با تو مى‌رفتيم خيلى ضرر مى‌كرديم. فرزندان ما تنها بودند، ديوارهاى خانه‌هاى ما كوتاه بود؛ اگر ما مى‌آمديم، دشمن برما حمله مى‌كرد، به همين دليل ما نتوانستيم با شما بياييم، پيش خدا براى ما استغفار كن! آيه مباركه قبل از رسيدن پيغمبر به مدينه نازل شده است و از نيت‌هاى متخلفين‌