انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١١ - سوءظن متخلفين

بود، مى‌گفتند: اراده خدا بر اين است كه ما جهاد كنيم و نبايد موانع و مشكلات روزگار مانع جهاد شود، اگر خدا بخواهد ما بركفار پيروز مى‌شويم؛ اگر او نخواهد ما پيروز شويم باز هم تسليم اراده‌ى او هستيم. متخلّفين برخلاف مؤمنين يا ايمان ضعيف داشتند، يا نمى‌توانستند بيشتر از اين حقايق را درك كنند، يا به اراده خدا شك و ترديد داشتند. علت اين‌كه مسلمانان يك ثلث دنيا را گرفتند، نيز همين موضوع بود، آنان به اراده پروردگار ايمان داشتند، سه يك دنيا را فتح كردند و علم و كمال را نيز به همه‌جا براى مردم هديه مى‌كردند، آنان به خدا توكل داشتند و در اكثر جنگ‌ها هم پيروز مى‌شدند، غالب مسلمانانى‌كه اكنون با مشكلات دست و پنجه نرم مى‌كنند، به ضعف ايمان گرفتاراند، خيال مى‌كنند كه اگر فلان كار را انجام دهند، ضرر مى‌بينند، يا كشته مى‌شوند، اگر آن كار را انجام ندهند، از خطرات مصون مى‌مانند و ضررى متوجه آنان نمى‌شود. در حالى‌كه اين يك فكر باطل است، انسان بايد هميشه كارهاى معقول را با توكل برخدا انجام دهد، چه خوب است كه انسان بر خداى خود اعتماد داشته باشد، در انجام دستورات خدا و پيغمبرش توكل نمايد.

سوءظن متخلفين‌

«بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَ الْمُؤْمِنُونَ إِلى‌ أَهْلِيهِمْ أَبَداً وَ زُيِّنَ ذلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَ كُنْتُمْ قَوْماً بُوراً»

شما گمان كرديد كه پيغمبر با تمام مؤمنين در اين سفر كشته مى‌شوند و ديگر برنمى‌گردند! قبلًا نيز اشاره كردم كه منافقين گمان داشتند، اين يك‌هزار و چهارصد نفرى‌كه با پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم رفته‌اند، هيچ‌گاه نزد خانواده‌هاى خود