انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٤٣ - احتمالات

بعد جبرئيل آهسته آهسته به پيغمبر نزديك و نزديك‌تر مى‌شود و بعضى چيزها را نيز به آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم تعليم مى‌دهد.

«فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌»

جبرئيل آن‌قدر نزديك شد كه فاصله او با پيغمبر به اندازه دو كمان يا قدرى كمتر باقى بود، حالا اين واقعه در كجا بوده است، به نظر من ممكن است در مسجد النبى بوده است. قاب به معناى اندازه مى‌باشد و قوس به معناى كمان. «قابَ قَوْسَيْنِ» يعنى به اندازه دو كمان به پيغمبر نزديك شد؛ بعض ديگر گفته‌اند كه مراد از كمان همان‌جايى است كه انسان با دست خود آن‌جا را مى‌گيرد، در موقع تير اندازى معمولًا دست خود را از وسط كمان (قبضه) مى‌گيرند و سپس تير را پرتاب مى‌كنند. اگر مراد از" قوس" دست‌گيره كمان باشد، معلوم است كه" قوسين" به اندازه يك كمان، بلكه كمتر مى‌شود. بالأخره طبق اين نظريه‌ها فاصله جبرئيل از پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم دو متر يا كمتر بوده است. بعضى از مفسرين مى‌گويند: مراد از قوس" قياس" است. عرب‌ها معمولًا در آن‌زمان با ذراع قياس مى‌كردند؛ ذراع يعنى از سر انگشتان دست تا مرفق است، كه تقريباً نصف متر مى‌شود.

به هرصورت اين موضوع خيلى مهم نيست كه فاصله جبرئيل با پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم يك متر بوده، يا دو متر. مهم اين است كه جبرئيل خيلى به پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم نزديك گرديده بود و حضرت او را به‌صورت اصلى‌اش مشاهده نمود، مى‌گويند: جبرئيل در ابتداء آن‌قدر بزرگ بوده كه فضا را پُركرده بود، على‌القاعده وقتى نزديك‌تر و نزديك‌تر شده‌است از صورت اولى تغيير نموده، كوچك‌تر و كوچك‌تر شده‌است. عرض كردم كه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم دو مرتبه جبرئيل را به صورت‌