انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠٠ - اوصاف اهل آخرت

وقتى پيش استاد خود درس مى‌خواند و از او علم مى‌آموزد، از خود تواضع نشان نمى‌دهد، خود را از استادش بالاتر حساب مى‌كند. اهل دنيا خود را عاقل‌ترين مردم مى‌دانند؛ ولى در نزد آگاهان و در نزد اهل معرفت، همه نادان و احمق هستند، حديث مبارك اوصاف دنيا پرستان را اين چنين بيان مى‌كند.

اوصاف اهل آخرت‌

«يا أَحْمَدُ! إِنَّ أَهْلَ الآخِرَةِ رَقيقَةٌ وُجُوهُهُمْ، كَثيرٌ حَياؤُهُمْ، قَليلٌ حُمْقُهُمْ، كَثيرٌ نَفْعُهُمْ، قَليلٌ مَكْرُهُمْ، أَلنّاسُ مِنْهُمْ فى راحَةٍ، وَ أَنْفُسُهُمْ مِنْهُمْ فى تَعَبٍ»

اى احمد! اهل آخرت نرم دلانى هستند كه با حياى بسياراند، نافهمى‌شان اندك و سودشان سرشار است، حيله‌گرى و فريب‌كارى آنان بسيار ناچيز است، مردم از ناحيه آنان آسوده خاطراند، درحالى‌كه خود شان از جانب مردم در رنج و زحمت‌اند.

«كَلامُهُمْ مَوْزُونٌ، مُحاسِبينَ لِأَنْفُسِهِمْ مُتْعِبينَ لَها، تَنامُ أَعْيُنُهُمْ وَ لا تَنامُ قُلُوبُهُمْ، أَعْيُنُهُمْ باكِيَةٌ، وَ قُلُوبُهُمْ ذاكِرَةٌ؛ وَ إِذا كُتِبَ النّاسُ مِنَ الغافِلينَ، كُتِبُوا مِنَ الذّاكِرينَ، فى أَوَّلِ النِّعْمَةِ يحْمَدُونَ، وَ فى آخِرِها يشْكُرُونَ»

سخنان شان نيكو و سنجيده است، نفس خويش را به محاسبه مى‌كشند و آن را در رنج و سختى مى‌افكنند، چشمان‌شان را خواب فرا مى‌گيرد، امّا دل هاى‌شان هرگز به خواب نمى‌رود. با چشمانى اشكبار ياد خدا را در دل زنده مى‌دارند، آن گاه كه نام مردم در زمره بى‌خبران نوشته شود، نام آنان در دفتر ذاكران‌