انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٥ - جواب علت اول

صلح حديبيه و مراد از آينده بعد از آن صلح است، به هرصورتى‌كه باشد سؤال مطرح شده را حل نمى‌كند و آن در جاى خود باقى است؟.

دراين موارد جواب‌هاى مختلفى گفته شده است؛ ولى من از ذكر جواب‌هايى‌كه مسائل دقيق علمى و نكته‌هاى باريك در آن مطرح شده است خود دارى مى‌كنم؛ زيرا آن‌ها فقط بدرد محافل علمى و طلاب مدرسه مى‌خورد، هدف از اين تفسير كه توسط تلويزيون تمدن پخش مى‌شود، اين است كه اكثريت مردم مسلمان كشور، به لسان قرآنى قدرى آشنايى پيدا كنند و تفسير مختصرى از قرآن مجيد را بدانند و يا حد أقل به فرهنگ روشن قرآنى معرفت پيدا كنند. لذا اگر نكته‌هاى ظريف و مشكل در اين برنامه مطرح شود، ممكن است براى عده‌اى زيادى از مستمعين، غير قابل فهم و حتى خسته كننده باشد. با توجه به اين موضوع، به يك جواب مهم آن اشاره مى‌كنم و اميد وارم كه قناعت شنوندگان عزيز حاصل شود.

جواب علت اول:

«لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ» مراد از بخشش گناهان اين نيست كه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم گناهانى را مرتكب شده باشد؛ بلكه مراد اين است كه آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم در نزد مشركين قريش گنهكار محسوب مى‌شد، مشركين قريش، حدود سه‌صد و شصت تا بُت داشتند، تاريخ مى‌نويسد كه قبل از بعثت پيغمبراسلام صلى الله عليه و آله و سلم حدود سه‌صد و شصت بُت در مكه وجود داشت. يكى از بزرگ‌ترين گناهان پيغمبر از نظر مشركين اين بود كه آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم همه‌ى مردم را گمراه مى‌كرد و از تمام بت‌ها متنفر بود، مردم را از بت پرستى منع و به خداى يگانه دعوت مى‌كرد. اين كار از نظر مشركين گناه نا بخشودنى بود. «أَ جَعَلَ الْآلِهَةَ إِلهاً واحِداً إِنَ‌