انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣ - ترس مشركين

اين معاهده با پيشنهاد مشركين نوشته شده بود و به حسب ظاهر به نفع قريش بود، از اين‌رو مسلمانان خيلى ناراحت بودند و حتى بعضى از صحابه به نبوت پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم شك كرده بودند، اما در واقع متاركه جنگ و آزادى عقيده براى مسلمانان مكه، از مهم ترين و پر بركت‌ترين موادى بود كه در اين معاهده نوشته شده بود. مسلمانان بعد از اين معاهده توانستند، كارهاى بزرگى را انجام دهند و به فتوحات بيشترى دست يابند، اسلام در سطح بين المللى تبليغ شد و عظمت اسلام بيشتر براى مردم نمايان گشت، همه‌ى اين‌ها از بركت صلح حديبيه بود و الّا بعيد به نظر مى‌رسيد كه در كوتاه مدت، اين همه بركات نصيب مسلمانان گردد.

«إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً»

مى‌فرمايد: ما يك فتح را براى تو مهيا ساختيم، به اصطلاح يك سنگر بزرگ در حديبيه فتح شد، ده‌سال متاركه جنگ فرصتى خوبى براى شماست، در اين مدت گشت وگذار شما آزاد است و شما مى‌توانيد در اين فرصت اسلام را در همه جا ترويج كنيد.

در اين آيه مباركه چيزهاى ديگرى نيز به نظر مى‌رسد كه توضيح آن‌ها لازم است؛ منتهى سعى خواهم كرد از مطرح كردن بعض موضوعاتى كه براى اكثريت مردم سخت و دشوار است اجتناب نمايم. درمورد آيه مباركه، «إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً» ممكن است سؤالى مطرح شود كه براى چه خداوند متعال جل جلاله اين فتح آشكار را و بزرگ را براى پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم فراهم ساخت؟!

«لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً»