انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧١ - سنت الهى در دستگاه خلقت

رسول من! اين سنت و روش دائمى خداست و در گذشته نيز چنين بوده است! و براى سنت خدا هيچ‌گونه تغيير و تبديل وجود ندارد.

سنت الهى در دستگاه خلقت‌

در دستگاه خلقت يك سلسله قوانين كلى و ثابت، وجود دارد كه براى هميشه قابل اجرا است و نمى‌شود كه آن قوانين تغيير نمايد، روش كلى طبيعت تغيير ناپذير است، استثناءاتى هم وجود دارد كه بصورت فوق العاده گاه‌گاهى آن قوانين تغيير مى‌كند؛ ولى آن استثناءات نادره تابع مصالح است؛ اگر خدا مصلحت ببيند، آن را تغيير مى‌دهد، در غير اين صورت، سنت خدا همان‌گونه كه جارى شده است، براى هميشه لازم الاجرا مى‌باشد. به عنوان مثال: سنت خدا براين جارى است كه براى پيدا كردن رزق انسان بايد كار كند، اگر كار نكند، كسى به او رزق نمى‌دهد و از گرسنگى مى‌ميرد. سنت خدا براين است كه ما در مقابل خطرات از خود محافظت نماييم و إلّا كشته مى‌شويم.

اگر انسان چاهى را در پيش روى خود ببيند و به آن توجه نكند، پايش داخل آن رفته و مى‌شكند، اگر انسان از جاى بلندى خود را بيندازد، استخوان‌هايش مى‌شكند و مى‌ميرد، اگر كسى خود را داخل آتش بيندازد مى‌سوزد، بايد انسان متوجه باشد تا از خطرات احتمالى جلوگيرى كند؛ اگر انسان تدابيرى براى خود نينديشد، سنت خدا براين است كه ضرر مى‌بيند، گرسنه مى‌ماند، دست و پايش مى‌شكند و معلول مى‌شود و يا هم كشته مى‌شود. خداوند جل جلاله هيچ كارى را بصورت فوق العاده انجام نمى‌دهد و هرچيز از خود داراى علل و اسباب است و بايد از كانال‌