انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٢ - يقين توأم با تسليم

٢- مرتبه دوم: عين اليقين است، انسان به چشم خود مى‌بيند كه آتش چيزى را مى‌سوزاند، در اين‌صورت انسان يقين مى‌كندكه آتش سوزنده است، چون سوزندگى آتش را به چشم خود مى‌بيند.

٣- مرتبه سوم: حق اليقين است، خود انسان داخل آتش مى‌شود، سوزندگى آن را حس مى‌كند، مى‌بيند كه پايش سوخت، ديگر شكى برايش باقى نمى‌ماند و به سوزندگى آتش يقين مى‌كند، چون پايش را سوزانيده و سوزندگى را لمس كرده است.

يقين توأم با تسليم‌

در يك حديثى از اميرالمؤمنين على عليه السلام نقل شده است كه مى‌فرمايد: «لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا» اگر همه‌ى پرده‌ها كنار رود، به يقين من افزوده نمى‌شود؛ يعنى اگر من دوزخ و بهشت را اكنون به چشم خود ببينم، يقين من زياد نمى‌شود؛ زيرا من قبل از آن‌كه پرده‌ها برداشته شود، من به يقين كامل رسيده‌ام. ايمان على عليه السلام بالاترين ايمان است، هرچه ايمان انسان بيشتر شود، يقين او نيز بيشتر مى‌شود. كسى‌كه به ايمان كامل برسد، مثل على عليه السلام به يقين كامل مى‌رسد. على عليه السلام نسبت به خدا هم يقين داشت و به او تسليم بود، شرط رسيدن به اين مقام نيز همين دو چيز است.

١- يقين داشتن به خدا، يعنى انسان بطور صد درصد، به وجود خداى متعال جل جلاله يقين پيدا نموده و به روز قيامت و ميدان حساب يقين كامل پيدا كند.