انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣١ - بهانه گيرى شيطان

تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ» فرمود اى ابليس چه چيز تو را مانع شد كه براى چيزى‌كه خلق كردم سجده نكنى؟! آيا تكبر نمودى يا از [جمله‌] برترى‌جويان هستى؟! «قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ»[١] گفت مرا از آتش خلق كردى و او را گِل آفريدى!!! آتش بهتر از خاك است.

شيطان نگفت: خدايا من از امر تو اطاعت نمى‌كنم، خواست بهانه جوى كند، گفت: آدم را از خاك آفريدى و مرا از آتش، آتش بهتر از خاك است، به همين دليل من او را سجده نمى‌كنم. او مى‌فهميد كه آدم از خاك نيست؛ بلكه بدن فيزيكى او از خاك است، شيطان مى‌دانست كه روح آدم از عالم بالا است، خدا روح انسان را خلق كرده است. «وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي»[٢] روح مخلوق شريف خدا است. شيطان از روح صحبت نكرد، از بدن انسان صحبت كرد، شيطان مى‌دانست كه روح انسان چه قدر با ارزش است، او خيلى عالم بود، خيلى چيزها را مى‌دانست؛ ولى مى‌خواست بهانه‌گيرى كند؛ اما خداوند جل جلاله به همه چيز عالم است، نه بهانه جويى شيطان را قبول كرد و نه بهانه‌گيرى‌هاى مشركين را، عذر هيچ‌كدام آنان را قبول نكرد.

٧- «وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا» «رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً»[٣] مخلفين به خدا مى‌گويند: پروردگارا! ما از سرداران و بزرگان خود اطاعت كرديم و آنان ما را از راه راست به گمراهى‌

[١] - سوره« ص»/ آيه ٧٣ الى ٧٦

[٢] - سوره حجر/ آيه ٢٩

[٣] - احزاب/ آيه ٦٧ و ٦٨