انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٢٤ - بهانه جويى هاى كفار

مرحله انجام، احتيار را بدست خود انسان است. خدا پرستى و بت پرستى، خوش‌بختى و بدبختى، همه با اختيار خود انسان صورت مى‌گيرد، ثواب و عقاب خدا بر اساس همين احتيار به انسان تعلق مى‌گيرد؛ اگر كسى مجبور باشد تا يكى از اين راه‌هارا انتخاب كند، ثواب و عقاب باطل مى‌شود، در كار اجبارى كدام فضيلتى وجود ندارد.

تا حالا كسى نشنيده است كه حكومت‌ها كسى را به جرمى زندانى كرده باشند كه در اختيار او نيست! مثلًا كسى را زندانى كند كه چرا نبض دست شما حركت مى‌كند؟ يا به كسى جايزه داده باشند كه نبض شما عجب تند تند، حركت مى‌كند؟! حركت نبض در اختيار انسان نيست كه او مستحق زندان يا مستحق جايزه باشد. چيزى‌كه از اختيار انسان خارج باشد، نه ثواب دارد و نه عقاب، خداون جل جلاله هيچ وقت نمى‌خواهد كسى مشرك شود، هيچ وقت كسى را به انجام كار زشت مجبور نمى‌كند، گفتن چنين حرف‌هايى‌كه خدا نخواست ما هدايت شويم، از بى‌عقلى و حماقت انسان حكايت مى‌كند، خداوند متعال جل جلاله بندگانش را دوست دارد، او هيچ‌گاه نمى‌خواهد بندگانش گمراه شوند. «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً»[١] ما راه راست را به شما نشان داديم، اما اختيار به دست خود شما است، مى‌خواهيد شاكر و سپاس‌گزار باشيد يا كفور و ناسپاس باشيد.

[١] - انسان/ آيه ٣