دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٤٩ - ٩ - ٩ در باره طلوع خورشيد از مغرب

امّا اين كه انتشار علوم از قم، نشانه‌اى براى ظهور باشد، و اين كه فاصله اين رويداد با ظهور چه قدر است، روشن نيست. منافاتى ندارد كه زمانى طولانى بگذرد و آن گاه ظهور واقع شود. يعنى نمى‌توان از اين خبر، توقيت را برداشت كرد؛ امّا كليت آن، قابل پذيرش است.

٩- ٩. در باره طلوع خورشيد از مغرب‌

طلوع خورشيد از مغرب، عنوان ديگرى است كه برخى آن را نشانه ظهور قلمداد مى‌كنند؛[١] امّا به نظر مى‌رسد بيش از آن كه آن را نشانه ظهور بدانيم، نشانه قيامت باشد. اين مطلب در بحث آميختگى علائم با اشراط الساعة اشاره شد. روشن است كه حركت خورشيد در نظام كهكشانى خود به گونه‌اى دقيق و حساب شده است كه تغيير جهت بدين‌گونه را نمى‌پذيرد و از اين رو علامت بودن طلوع خورشيد از مغرب، نشانه پايان دوره زمين و نظام كيهانى است و بدين سبب نيز جزو اشراط الساعة معرفى شده است.

در بيشتر احاديثى كه در باره طلوع خورشيد از مغرب آمده است، آن را به عنوان علامت پايان جهان معرّفى كرده است. برخى از متون نيز تنها به حتمى بودن طلوع خورشيد از مغرب اشاره كرده و اين علامت را در كنار ديگر علائم حتمى، از جمله علائم حتمى ظهور امام مهدى عليه السلام ذكر كرده است. كنار هم قرار گرفتن اين علامت با علائم ظهور، سبب شده است كه برخى از افراد گمان كنند اين علامت نيز جزو علائم ظهور است. در حالى كه در بيشتر متون تصريح شده است كه اين علامت، آغاز قيامت است.

كسانى كه اين علامت را به عنوان علامت ظهور معرّفى كرده‌اند، براى تبيين آن ناچار شده‌اند كه آن را تأويل كنند و بر معناى غير ظاهرى خود حمل نمايند. قاضى‌

[١]. ر. ك: ص ١٦١ ح ١٢١٨.