دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣٧ - ٩ - ٢ خسف در بيداء

برشمرده‌اند. مصعب بن زبير، آغازگر اين سخن است‌[١] و افراد ديگرى نيز در موافقت يا مخالفت آن سخن گفته‌اند.[٢]

ولى توجّه به فراوانى روايات شيعه و سنّى، كهن بودن آن متون، رواج اين فرهنگ در ميان مردمان و سوء استفاده حاكمان و قدرت‌طلبان از اين فرهنگ عمومى، اثبات مى‌كند كه اين فرهنگ، ريشه در متون كهن حديثى دارد.

٩- ٢. خَسْف در بيداء

خَسْف در لغت به معناى فرو بردن و فرو ريختن است. مشهورترين اشاره به خسف لشكر سفيانى مربوط به منطقه‌اى به نام بيدا در بين مكّه و مدينه يا منطقه‌اى نزديك به مدينه است.[٣]

روايات مرتبط با خسف در بيدا چند گروه هستند:

يك. رواياتى كه يكى از نشانه‌هاى ظهور امام مهدى عليه السلام را خسف در بيدا برشمرده و گاه آن را از علائم حتمى دانسته‌اند.[٤]

دو. گروهى كه به خسف در بيدا اشاره كرده و مبارزه اين گروه را با فردى مى‌دانند كه در خانه خدا پناه گرفته است.[٥]

سه. گزارش‌هايى كه ميان سفيانى و بيدا ارتباط برقرار كرده و مى‌گويند: لشكر سفيانى در بيدا، فرو خواهد رفت.[٦]

با توجّه به علامت بودن سفيانى براى ظهور، روشن مى‌شود كه اشاره به خسف‌

[١]. ر. ك: نسب قريش: ص ١٢٩.

[٢]. ر. ك: الأغانى: ج ١٧ ص ٢١٨، تاريخ مدينة دمشق: ج ١٦ ص ٣٠٣، تاريخ الإسلام: ج ٦ ص ٥٨، السيادة العربية: ص ١٢١، صخى الإسلام: ج ٣ ص ٢٣٨- ٢٣٩.

[٣]. ر. ك: معجم البلدان: ج ١ ص ٥٢٣.

[٤]. ر. ك: الغيبة، نعمانى: ص ٢٦٥ ح ١٥ و ص ٢٧٠ ح ٢١، الغيبة، طوسى: ص ٤٣٧.

[٥]. مسند ابن حنبل: ج ٦ ص ١٠٥، تاريخ مدينه: ج ١ ص ٣١٠.

[٦]. ر. ك: الفتن، ابن حماد: ج ١ ص ٢٠٢( باب الخسف بجيش السفيانى ...).