دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٨ - ٦ - ٣ - ١ آميختگى اشراط الساعه و علائم ظهور

ميان آمده كه در منابع اهل سنّت، به عنوان نشانه‌هاى قيامت ياد مى‌شود.[١]

مطالعه احاديث علائم ظهور و در كنار آن، احاديث اشراط الساعه، به خوبى نشانگر شباهت آن دو دسته اخبار به يكديگر است. علّت اين امر را در چند مطلب مى‌توان جستجو كرد: يكى اين كه در برخى احاديث، كلمه «الساعه» به ظهور مهدى عليه السلام تأويل شده‌[٢] و راه استفاده احاديث، اشراط الساعه براى نشانه‌هاى ظهور، باز شده است. يكى از نويسندگان معاصر، احاديث اشراط الساعه را در باب علائم ظهور آورده و سپس مى‌نويسد: «از آن جا كه در برخى از روايات، الساعه به ظهور حضرت تأويل شده، روايات اشراط الساعه را به نشانه‌هاى ظهور تفسير كرديم».[٣]

دوم، تعبيراتى كه در برخى احاديث وارد شده، اين تصوّر را ايجاد كرده كه زمان ظهور مهدى، نزديك زمان برپايى قيامت است. به نظر مى‌رسد احاديثى با اين مضمون كه: «اگر يك روز از دنيا هم باقى نمانده باشد، مهدى خواهد آمد» يا «قيامت برپا نمى‌شود مگر اين كه مردى از اهل بيت من قيام مى‌كند»،[٤] زمينه‌اى براى آميختن نشانه‌هاى ظهور با اشراط الساعه شده باشد. در صورتى كه مراد از اين احاديث، تأكيد بر قيام مهدى و قطعى بودن آن است، نه اين كه اين حركت، نزديك به قيامت يا آخرين روزهاى جهان رخ مى‌دهد.

سوم، ارتباط امام مهدى عليه السلام با پايان تاريخ است. آدميان با هر دين و آيينى، معتقدند كه پايان درخشان تاريخ، همراه با ظهور منجى عدالت‌گستر است و پايان قيام هم با قيامت است. به نظر مى‌رسد كه اين ذهنيت‌ها باعث شده باشد برخى‌

[١]. ر. ك: الارشاد: ج ٢ ص ٣٦٨. مقايسه كنيد با: الفتن: ص ٤٦١.

[٢]. معجم أحاديث المهدى: ج ٥ ص ٣٩٥ و ٤٠٥ و ٤١١.

[٣]. چشم اندازى به حكومت مهدى: ص ٢٩. نيز، ر. ك: ص ١٥.

[٤]. الغيبة، طوسى: ص ١٨٠- ١٨٢، التشريف بالمنن: ص ٤٠٠، معجم أحاديث المهدى: ج ١ ص ٥٧٥، منتخب‌الأثر: ص ١٩١ و ١٩٢.