دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣٦ - ٩ - ١ - ٣ خروج سفيانىهاى گوناگون

محلّ خروج او را نيز حمص، وادى يابس، ايلياء (بيت المقدس)، اندرا و روم نوشته‌اند.[١] مدّت حكومت سفيانى نيز در بيشتر روايات، نُه ماه دانسته شده است.[٢] گزارش‌هايى نيز زمان حكومت او را سه سال و نيم‌[٣] يا به اندازه دوره باردارى شتر[٤] برشمرده‌اند.

٩- ١- ٣. خروج سفيانى‌هاى گوناگون‌

باور عمومى كهن در باره خروج سفيانى سبب شد كه در طول تاريخ، افرادى از بنى اميّه كه خروج كرده و در صدد در دست گرفتن قدرت بوده‌اند، به عنوان سفيانى، شناخته شوند. زياد بن عبد اللَّه بن يزيد بن معاويه در سال‌هاى آغازين سده دوم هجرى،[٥] على بن عبد اللَّه بن خالد بن يزيد بن معاويه در سال ١٩٥ هجرى (در زمان امام رضا عليه السلام)،[٦] و ابو حرب يمانى مبرقع‌[٧] در دوره معتصم عبّاسى، از جمله سفيانى‌هايى هستند كه با هدف به دست گرفتن قدرت، خروج كرده‌اند و عليه شاخه مروانى بنى اميّه و يا خلافت بنى عبّاس شوريده‌اند. اگرچه سفيانى، فردى خوش‌نام نيست، ولى قدرت‌يابى و تسلّط مقتدرانه او بر شام و حتّى مناطق حجاز، مورد توجّه مردم بوده است.

شهرت يافتن اين افراد به سفيانى، نشان از عمق وجود جريان سفيانى در فرهنگ عمومى مسلمانان دارد.

برخى از مورّخان، احاديث مرتبط با سفيانى را ساخته و پرداخته اين گروه‌

[١]. الفتن: ص ١٩٧ و ١٩٣ و ١٨٨، الغيبة، طوسى: ص ٤٦٣.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ٤٤٩، الفتن: ص ١٨٨ و ٤٦٥.

[٣]. الفتن: ص ١٨٨.

[٤]. الغيبة، طوسى: ص ٤٥٠.

[٥]. انساب الاشراف: ص ٩ ح ١٥٧ و ٢٠٣ و ٢٢٢، تاريخ الطبرى: ج ٧ ص ٢٤٣- ٢٦٣.

[٦]. تاريخ دمشق: ج ٤٣ ص ٢٤، سير اعلام النبلاء: ج ٩ ص ٢٨٤.

[٧]. تاريخ الطبرى: ج ٩ ص ١١٦ و ١١٨، تاريخ اليعقوبى: ج ٢ ص ٤٤٢.