دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٥١ - ٩ تطبيق علائم ظهور
احاديث علائم ظهور آشنايى دارند و از سوى ديگر، نسبت به وضعيت اجتماعى موجود نيز بىتفاوت نيستند. به اين جهت كوشيدهاند كه براى پيام احاديث، مصداق خارجى و عينى ارائه كنند. امّا مطالعه تاريخ اسلام و در كنار آن، مرورى بر احاديث نشانههاى ظهور، به خوبى نشان مىدهد كه بسيارى از آنچه به نام نشانه ظهور مهدى مشهور شده، در طول تاريخ نيز مطابق يا مشابه آن رخ داده است. از اين رو، تطبيق قطعى بسيارى از علائم ظهور بر وقايع پيش آمده به هر جهت كه باشد، بسيار دشوار است.
نكته بسيار مهم در تطبيق علامتهاى ظهور آن است كه نمىتوان به صرف احتمال مطابقت يك واقعه خارجى با يكى از علائم ظهور، به پيشبينى وقت ظهور يا قيامِ متّصل بدان پرداخت.
البته كنار هم قرار گرفتن شمارى از نشانهها بويژه آنهايى كه در احاديث معتبر آمدهاند و محتوم توصيف شدهاند، موجب اطمينان به نزديك بودن ظهور مىگردد.
اشتباه اصلى در تطبيقهاى نادرست پيشين آن بوده است كه تنها با ديدن يك واقعه خارجى و بدون توجّه به ديگر علائم، آن را علامت ظهور شمرده و نزديكى ظهور را پيشبينى كردهاند.
حتى گاه با اين كه هيچ يك از علامتهاى حتمى و مشهور پديد نيامدهاند، تنها پيشرفتى علمى و صنعتى همچون تلگراف- كه گونهاى اطلاعرسانى از دور است- بر علامت ظهور تطبيق شده و زمان ظهور، نزديك دانسته شده است.
ناصواب بودن تمامى تطبيقهاى پيشين علائم ظهور، اين نكته مهم را به ما يادآورى مىكند كه دقت و احتياط فراوان در اين زمينه، فوق العاده مهم و ضرورى است.
در اين ميان، احتمال جعل و تحريف لفظى و معنوى را به انگيزههاى مختلف هم نمى توان از نظر دور داشت. لذا دقت در احاديث علائم ظهور و شناخت دقيق آنها