روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٧ - ترجمه

مطرّف گفت:اندك شب بر ايشان گذرد [١]كه ايشان نماز شب نكنند.حسن گفت:

آنان باشند كه بيشتر شب نماز كنند و باشد كه به وقت سحر رسانند.

وَ بِالْأَسْحٰارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ؛و در اوقات سحر استغفار كنند،و آمرزش خواهند از خداى تعالى.

وَ فِي أَمْوٰالِهِمْ حَقٌّ لِلسّٰائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ؛و در مالهاى ايشان حقّى باشد سايل و خواهنده را و محروم را كه تنگ روزى [٢]باشد.اين قول عبد اللّه عبّاس و سعيد مسيّب است.بعضى گفتند:محروم آن باشد كه در زكات نصيب نباشد[او را] [٣]و از آن هشت صنف نباشد في قوله: إِنَّمَا الصَّدَقٰاتُ لِلْفُقَرٰاءِ [٤]-الآية.قتاده و زهرىّ گفتند:

«سايل»آن باشد كه بخواهد،و«محروم»آن‌كه نخواهد.ابراهيم گفت:«محروم» آن باشد كه او را از غنيمت سهمى و نصيبى نرسيده باشد،و بيان اين آن باشد [٥]كه:

روايت كردند از حسن محمّد [٦]كه رسول [٧]سريّتى [٨]بفرستاد،برفتند و غنيمت آوردند.

رسول ميان ايشان قسمت كرد.پس از آن قومى ديگر آمدند كه ايشان را نصيب نبود در آن،[اين] [٩]ايت فرود آمد.عكرمه گفت:«محروم»آن باشد كه مالى فزاينده ندارد چون گاو و گوسپند و شتر.زيد أسلم گفت:آن باشد[٤٤-ر]كه زرعش [١٠]يا ميوه‌اش را يا چهارپايش را آفت رسيده بود.محمّد بن كعب گفت:«محروم»آن باشد كه او را احتياج رسيده باشد،آنگه بخواند: إِنّٰا لَمُغْرَمُونَ، بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ [١١].

عبد اللّه بن ابي قلابه گفت:مردى بود از اهل يمامه [١٢]،سيلى بيامد و مالى