روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤١ - ترجمه
ايشان را الزام كنى [١].و اين صورت اسم مصغّر دارد و نه چنين است بل اسم فاعل است از بناء خود.
و قتاده خواند:المسيطرون [٢]،بفتح«طا»،اى مسلّط.يقال سيطرته على كذا،اى سلّطته.و«صاد»و«سين» [٣]لغت است از او،كالصّراط و السّراط.و ابن كثير و ابو عمرو و ابن عامر و كسائى به«سين»خواندند[٦١-پ]و باقى قرّاء به «صاد»مگر حمزه،كه اشمام كرد چنان كه در اخوات اين لفظ گفته شد.
أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ ؛يا ايشان را نردبانى هست كه ازآنجا بر آسمان [٤]مىشوند و وحى مىشنوند و دعوى مىكنند كه ما ازآنجا شنيديم،اگر چنين است فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُمْ بِسُلْطٰانٍ مُبِينٍ ؛آنكه از ايشان اين [٥]شنيده است گو حجّتى روشن بيار [٦].
و لفظ«سلّم»استعمال كنند در سبب،يقال:جعلت فلانا سلّما لحاجتى براى آنكه به او توسّل كنند به صعود.و قال ابن مقبل:
لا يحرز المرء احجاء البلاد و لا
يبنى له فى السّماوات السلاليم [٧]
أَمْ لَهُ الْبَنٰاتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ
؛يا خداى را دخترانند و شما را پسران،برحسب آنكه ايشان دعوى كردند [٨]كه:الملائكة بنات اللّه،يعنى شما رفيعقدرترى [٩]و شما را علوّ كلمت است و علامت غلبه،چنان كه پدر پسران [١٠]عالىقدرتر باشند [١١]-فيما بينكم-و پدر دختران پژمرده و سرافكنده -على زعمكم و في اعتقادكم الفاسد.و گفتند:معنى آن است كه اگر روا بودى كه فرزند بودى،او را او
[١] .آج:دهند،آد:كنند.
[٢] .آد،گا:المسيطرون.
[٣] .آد،گا+هر دو.
[٤] .آد،گا:به آسمان.
[٥] .آد:وحى.
[٦] .گا:بياور.
[٧] .اساس و آج:السّلالم؛با توجّه به ديگر نسخه بدلها و ضبط شعر در لسان العرب(مادّۀ سلم)،طبرى(٢٠/٢٦)، قرطبى(٧٦/١٧)تصحيح شد.
[٨] .آد:مىكنند.
[٩] .آج،آد،گا:رفيعقدرتريد؛كا:رفيعقدرترايد.
[١٠] .آج:پدر از پسران.
[١١] .آد،گا:عالىتر باشند؛آج،كا:عالىقدرتر باشد.